+ Pokaż spis treści

Zakonnicy

Zakonnicy


1.   Kościół w średniowieczu był niekwestionowaną potęgą.. Klasztory i zakony stanowiły odrębne światy, zarządzane przez przeora lub przeoryszę odcięte od społeczeństwa, rządziły się specjalnymi regułami

2.   Mnichów obowiązywało dziewięciokrotne w ciągu dnia uczestnictwo w modłach, czyli osiem godzin kanonicznych w tym jedna msza święta. Ponad to czytanie i przepisywanie tekstów religijnych, opieka nad biednymi i chorymi, nauczanie nowicjuszy, prace w ogrodzie, czy gospodarstwie. Szczegółowy rozkład zajęć określały reguły klasztorne. Mnisi nieustannie umartwiali ciało ascetycznymi praktykami. Do minimum ograniczano kąpiele, mycie się i troskę o higienę, uchodziło to bowiem za zniewieściałość i zbytek Brud był cnotą. Mimo nieustannego nawoływania ludzi średniowiecza, by nie dbali i gardzili dobrami doczesnymi sami mnisi niechętnie rezygnowali z uciech tego świata.

3.   Pierwszym zakonem, który powstał na zachodzie byli benedyktyni, założony przez św. Benedykta w Monte Cassino w 530 roku. Ich reguła kładła nacisk na modły i pracę "Ora et labora" (módl się i pracuj). Od koloru habitów benedyktynów nazywano czarnymi mnichami. Na ziemiach polskich opactwa benedyktyńskie znajdują się w Tyńcu, Mogilnie i Świętym Krzyżu.

4.   Odmienną regułą posługiwały się zakony żebracze, których powołanie było duszpasterstwo, a jedyne dozwolone dochody pochodziły z jałmużny. Do nich należeli franciszkanie (zakon założony w 1209 r przez Franciszka z Asyżu) i dominikanie (zakon założony w 1215 roku przez Świętego Dominika. Od koloru habitów określano te dwa zakony mianem szarych: franciszkanie nosili brązową wełnianą szatę przewiązaną białym sznurem z trzema węzłami. Węzły te oznaczają trzy śluby: posłuszeństwa, ubóstwa i czystości; dominikanie nosili białą sutannę z narzuconą czarną peleryną z kapturem. Franciszkanie w Polsce od 1237 roku, główne domy w Krakowie, Wrocławiu, Gdańsku, Poznaniu i Lwowie. Pierwszy klasztor dominikański w Polsce powstał przy kościele Świętej Trójcy w Krakowie 1223 roku.

5.   W 1098 roku święty Robert z Molesmes w klasztorze Cîteaux założył zakon cystersów, praktykujący surową ascezę. Źródłem utrzymania zakonu była praca na roli. Reguła cystersów obejmowała również przepisy dotyczące sztuki: w swych budowlach, jako jedni z pierwszych wprowadzili sklepienie krzyżowo-żebrowe. W Polsce klasztory cystersów są między innymi w Wąchocku, Sulejowie, Koprzywnicy, Trzebnicy.