+ Pokaż spis treści

Władysław Łokietek

Władysław ?okietek


(ur. 1260 - 1333)


      Trzeci z kolei syn Kazimierza, księcia kujawskiego. Już we wczesnych latach swej działalności politycznej wykazał wielkie zdolności i ambicje. W latach dziewięćdziesiątych XIII wieku obok swych ziem dziedzicznych opanował ziemię krakowską, sandomierską, część Wielkopolski i Pomorza Gdańskiego. Nie oparł się jednak sile militarnej Wacława II i musiał uchodzić na Węgry. Powraca na przełomie 1304/5 roku i z pomocą węgierską zaczyna odbierać ziemie Wacławowi. Śmierć Wacława II, a wkrótce potem i Wacława III, ułatwia mu zadanie. Zrazu zawładnął Krakowem i Pomorzem Gdańskim. Dłużej opór stawiała mu Wielkopolska. Zwalczać musiał opozycję w Małopolsce (bunt biskupa Jana Muskaty, wystąpienie Wójta Alberta 1311/12). Te kłopoty uniemożliwiły Łokietkowi dopilnowanie spraw Pomorza Gdańskiego. Utracił je na rzecz Krzyżaków. Dopiero w latach 1313/14 dokonał zajęcia Wielkopolski. Wykorzystując zręcznie sytuację polityczną Władysław Łokietek koronował się 20 I 1320 roku. Próby pokojowego rozstrzygnięcia sporu z Krzyżakami nie powiodły się. Sąd papieski wyrokiem z 1321 roku nakazał Krzyżakom zwrot Pomorza i wysokie odszkodowanie. Nie spełnili tego stale zagrażając zbrojnie Polsce. Pomimo doraźnych sukcesów Polski (bitwa pod Płowcami 1331 r.) przewaga Zakonu była wyraźna. Umierając, Władysław Łokietek pozostawił swemu synowi i następcy, Kazimierzowi, państwo śmiertelnie zagrożone.