+ Pokaż spis treści

Wielkość, kształt i rodzaje komórek

Komórki są mikroskopowej wielkości. Rozmiary komórek prokariotycznych wahają się w zakresie od 1 mikrometra do 10 mikrometrów, natomiast komórek eukariotycznych od 10 do 100 mikrometrów. Oczywiście w świecie organizmów żywych znajdziemy również komórkowe "giganty", np. niektóre komórki (a w zasadzie komórczaki) mięśni poprzecznie prążkowanych mają do 30 centymetrów, a włókna indyjskiej rośliny rami ok. 50 centymetrów .

Wymiary i kształty komórek związane są z funkcjami, które pełnią.

  • kształt podstawowy to kształt kulisty, jednak taka forma jest możliwa tylko, gdy komórka jest bądź samodzielnym organizmem, bądź gdy w organizmie wielokomórkowym komórki występują samodzielnie zanurzone w płynach i wzajemnie na siebie nie naciskają, np. komórka jajowa człowieka
  • kształt pełzakowy charakterystyczny dla komórek pełzaków (ameb) czy krwinek białych, związany z ich zdolnością do poruszania się i zmiany kształtu
  • komórki z wicią są również przystosowane do przemieszczania się, np. plemniki
  • komórki nerwowe zaopatrzone są w wypustki cytoplazmatyczne pomocne przy odbieraniu wielu bodźców i przewodzeniu ich na znaczne odległości, w niektórych
    ludzkich komórkach nerwowych długość tych wypustek może przekraczać 1 metr!
  • kształt prostopadłościenny jest charakterystyczny dla komórek roślinnych tkanek okrywających lub tkanki nabłonkowej, tworzą wtedy zwarte struktury stanowiące granice narządów czy organizmów


Ze względu na organizację wyróżniamy cztery podstawowe rodzaje komórek:

  • komórki prokariotyczne (bezjądrowe) i eukariotyczne (jądrowe)
  • komórki typu roślinnego i komórki typu zwierzęcego.