+ Pokaż spis treści

Ubiór

 

Ubiory z drugiej połowy II wieku, według współczesnego rysunku na patenie z kościoła cystersów w Lądzie (obecnie w kolegiacie kaliskiej). Od lewej: książę Mieszko Stary, św. Mikołaj w szatach biskupich, zakonnik w habicie (opat Szymon). Ubiory w tej epoce szyto wedle najprostszych wzorów powszechnie stosowanych już od wczesnego średniowiecza. Podstawę każdego ubrania stanowiły prostokątne płaty materiału, które uzyskiwano na używanych wówczas krosnach. Płaty takie łączono następnie ze sobą nadając ubraniu pożądany kształt, nie stosując jednak zaszewek lub podcięć. Ozdobną formę stroju osiągano zwykle dopiero drapując go na ciele.


KUbiory wieśniaków: Św. Jadwiga (w środku) obniża czynsze chłopom (grupka po lewej stronie); według iluminowanego kodeksu Legendy św. Jadwigi (1353).obiety z ludu nosiły długą płócienną koszulę, na którą zakładały jedną lub dwie zapaski na kształt długiej spódnicy. Plecy okrywały obszerną chustą zwaną rąbkiem. Na głowie wiązały chustkę, lub przykrywały prostym czepcem.


Mężczyźni zakładali luźną dość długą, prostą szatę przewiązaną w pasie. Do pracy zakładano suknię krótszą, czasem podwiązując nawet końce za pas. Pod taką tuniką noszono długie, płócienne gacie. Na głowę zakładano zwykle sukienny kaptur, używano także czapek, zimą futrzanych.


Strój kobiecy dworski z XIV w. (na ilustacji ks. Małgorzata, córka Ludwika I, księcia na Brzegu)Dość powszechnie noszono skórzane obuwie, o czym świadczy popularność zawodu szewca. Jednak w ciepłe pory roku wieśniacy chodzili zwykle boso, podobnie jak i część mieszkańców miast.


Wierzchnim okryciem wyjściowym, zarówno męskim jak i kobiecym był sukienny płaszcz bez rękawów przypominający pelerynę, spinany pod szyją lub na ramieniu. Zamożniejsi nosili w zimie kożuchy.


Odzież noszona przez warstwy uboższe wykonana była z miejscowego płótna lnianego lub konopnego, często własnej roboty. Stosowano również sukno samodziałowe. Bogatsi mogli pozwolić sobie na materiały lepszej jakości, produkty profesjonalnego tkactwa, lub nawet wyroby importowane. Odzież warstw zamożnych różniła się od pospolitej przede wszystkim jakością materiału, jego kolorystyką (lepsze gatunki bowiem farbowano), cennymi dodatkami i ozdobami, w niewielkim tylko stopniu krojem.