+ Pokaż spis treści

Ubiór


TarczownicyWczesnośredniowieczne stroje mieszkańców ziem polskich najpewniej nie odbiegały od modelu obowiązującego wówczas w kręgu kultury europejskiej. Noszono proste ubiory powstałe przez zszycie prostokątnych płatów materiału bez stosowania zaszewek lub podcięć. Wykonywano je z tkanin lnianych, wełnianych lub jedwabnych, a za najbardziej atrakcyjne uważano stroje barwne, zbliżone kolorystyką do późniejszych zapasek łowickich. W epoce tej nie występowały większe różnice w kroju odzieży między warstwami społecznymi, zamożniejsi nosili po prostu stroje wykonane z lepszych materiałów i bogaciej zdobione.


Podstawę stroju zarówno kobiecego jak i męskiego stanowiła lniana lub wełniana koszula. Mężczyźni nosili ją wypuszczoną na obcisłe spodnie, które wpuszczali w buty bądź oplatali wokół łydki rzemieniem. Kobiety na koszulę zakładały zapaski i narzutki. Do podtrzymywania spodni lub zapasek używano sznurów, krajek, bądź skórzanych pasów. Przywiązywano do nich niezbędne narzędzia: nóż, krzesiwo i czasem osełkę. Dla ochrony przed zimnem noszono wełniane stroje fasonem przypominające tunikę oraz kożuchy i płaszcze podbite futrem. Pokrywający futra materiał zdobiono haftami. Guziki wykonywano z drewna, kości i metalu.


Nakrycia głowy były bardzo różne. Mężczyźni nosili rozmaitego kształtu czapki, często wysokie i spiczaste. W przypadku kobiet, obyczaj decydował o nakryciu głowy. Mężatki używały zawojów, panny opasywały włosy tzw. czółkami, do których przyczepiały metalowe ozdoby - kabłączki.


Stroje możnych z XII wiekuPowszechnie, przynajmniej w osadach grodowych, noszono obuwie. Były to proste chodaki, ciżmy, płytkie trzewiki i wiązane buty z cholewą. O wyborze obuwia decydowała zamożność.


Stroje, przede wszystkim kobiece uzupełniała biżuteria. Noszono łańcuchy, kolie, naramienniki, zausznice, metalowe i szklane bransolety, paciorki ze szkła, kości, bursztynu i kamieni. Ozdobę płaszczy, także męskich stanowiły różnego rodzaju zapinki, klamry i szpile. Mężczyźni zakładali na szyje grube łańcuchy. Niezależnie od płci noszono amulety. Miały one chronić właściciela przed nieszczęściem. Ukrywano je w  płaskich puzderkach wykonanych z metalu, niekiedy bogato zdobionych.