+ Pokaż spis treści

Trzęsienia Ziemi


Ziemia drży co minutę, czyli pół miliona razy w ciągu roku. Jeden na pięć tysięcy wstrząsów swą siłą przekracza wybuch bomby atomowej, a wtedy w ciągu kilkunastu sekund miasta obracane są w gruzy, które pochłaniają tysiące ofiar. Dotychczas w trzęsieniach ziemi zginęło 100 mln osób.


Dlaczego Ziemia się trzęsie?


Trzęsienia ziemi wywoływane są przez nagłe przesunięcia mas skalnych w skorupie ziemskiej. Uwalniana wówczas energia rozchodzi się w postaci fal sejsmicznych, których siła rozrywa ziemię, zmienia nurt rzek, inicjuje lawiny, a także powoduje piętrzenie wody w oceanach. Wstrząsy ziemi rejestrowane są przez stacje sejsmologiczne i mierzy się je najczęściej w skali Richtera. Wartość 8,8 w tej skali jest przeszło 10 tys. razy większa niż energia bomby atomowej zrzuconej na Hiroszimę! Oblicza się, że silne trzęsienia ziemi, powyżej 4 stopni w skali Richtera, pojawiają się średnio co 52 dni na lądzie i co 28 dni na dnach oceanów.

Geograficzne występowanie trzęsień ziemi pokrywa się z aktywnością wulkanów, a więc wzdłuż wybrzeży Oceanu Spokojnego.


Historyczne zniszczenia

Niszczycielska moc trzęsień ziemi miała wpływ na rozwój starożytnego handlu. W 526 roku wstrząsy zniszczyły Antiochię leżącą na terenie dzisiejszej Turcji. Był to największy ośrodek handlowy w Cesarstwie Bizantyjskim. Miasto pogrzebało pod swymi gruzami ponad 300 tys. osób z czego większość stanowili kupcy.

Natomiast w 1556 roku ziemię nawiedziła największa naturalna klęska w historii. Zniszczeniu uległa wówczas dawna stolica Chin - Xian. To milionowe miasto przed kataklizmem było największym miastem ówczesnego świata. Szacuje się, że zginęło wtedy 830 tys. ludzi! Wstrząsy odczuwane były prawie na połowie terytorium Chin.


Gdzie drżało w Europie?
 

Trzęsienie ziemi, o sile 8,7 stopnia w skali Richtera nawiedziło w 1755 roku Lizbonę. Wstrząs dał się odczuć w prawie całej Europie, a wody w jeziorach podnosiły się i opadały wraz z falą wstrząsów. Powstałe fale zwane tsunami osiągnęły wysokość kilkunastu metrów i zatopiły statki w porcie oraz zalały miasto. Zginęło 60 tys. osób. Najsilniejsze wstrząsy jakie odnotowano w Europie nawiedziły w 1908 roku Mesynę na Sycylii. Zginęło wtedy 75 tys. ludzi. W 1997 roku zadrżała ziemia w okolicach Asyżu. Od wstrząsów ucierpiała słynna bazylika oraz freski Giotta, przedstawiające życie św. Franciszka. Wstrząsy spowodowały śmierć 4 osób. Tragedia rozegrała się także w sierpniową noc 1999 roku w Turcji, leżącej na pograniczu Europy i Azji. Trzęsienie, którego epicentrum znajdowało się koło Izmiru trwało zaledwie 45 sekund. Oficjalnie miało ono 6,7 stopni w skali Richtera, choć amerykańscy sejsmolodzy ocenili, że prawdopodobnie miało ono o stopień więcej. Odczuli je również mieszkańcy Bułgarii i Krymu. Zginęło 17 tys. osób. Przez kilka dni ludzie w obawie przed kolejnymi wstrząsami nocowali na dworze. W akcję ratowniczą włączyły się ekipy z całego świata, w tym także z Polski.


Niespokojna Azja
 

Na trzęsienia ziemi szczególnie narażona jest Japonia. W 1923 roku, na wyspie Honsiu doszło do wstrząsów, które zrujnowały Tokio i Jokohamę. Wybuchły pożary, a ludzie w panice wyskakiwali z okien lub topili się w rzece Sumida. Zniszczeniu uległo wówczas 700 tys. mieszkań, a liczba zabitych sięgnęła 143 tys. Trzęsienie to doprowadziło do konieczności naniesienia zmian na mapie, gdyż od wstrząsów połączeniu uległy wyspy Nojima z półwyspem Chiba.

W 1976 roku kataklizm trzęsienia ziemi nawiedził chińskie miasto Tangshan. Władze zataiły dane o ofiarach, ale mówi się, że mogło zginąć nawet 650 tys. ludzi. Tragedia wydarzyła się również w grudniu 1988 roku w Armenii, gdzie gruzy wadliwie konstruowanych domów przysypały 50 tys. osób. Brak sprzętu i koordynacji akcji ratunkowej sprawił, że większość z nich zginęła. Ponad pół miliona ludzi pozostało bez dachu nad głową.


Amerykańskie wstrząsy
 

Na przełomie 1811 i 1812 roku dolinę Missisipi nawiedziły trzy trzęsienia ziemi, które były największymi w historii USA. Każde z nich miało siłę ponad 8 stopni w skali Richtera. Wstrząsy zmieniły bieg rzeki Missisipi, która płynęła ku źródłom oraz rozkołysały dzwony w odległym Waszyngtonie i Bostonie. 18 kwietnia 1906 roku, trwające niespełna minutę wstrząsy zniszczyły gazociągi i sieć elektryczną w San Francisco. Kataklizm strawił 28 tys. domów i 3 tys. osób. Natomiast gigantyczne trzęsienie ziemi, które przetoczyło się w 1976 roku przez Amerykę Środkową zabiło 23 tys. Gwatemalczyków, a 90% całej populacji tego kraju żywioł pozbawił dachu nad głową. Trzęsienie miało siłę 7,5 stopni w skali Richtera i objęło swym niszczycielskim zasięgiem przeszło 100 tys. km2.