+ Pokaż spis treści

Teoria komórkowa Schleidena i Schwanna. Tezy Lwoffa


"Komórka jest w zasadzie kompletnym mikrokosmosem, w którym toczy się życie; jest ona najmniejszą jednostką zdolną do samodzielnego przeprowadzenia wszystkich procesów życiowych."

Idea, że komórka jest podstawową jednostką budującą każdy organizm, zarówno zwierzęcy jak i roślinny, stała się podstawą ogłoszonej w 1838r. teorii komórkowej. Doszli do tego, niezależnie od siebie, dwaj panowie: botanik Matthias Schleiden i zoolog Thomas Schwann. Teoria ta została rozszerzona w 1855r. przez Rudolfa Virchowa o stwierdzenie, że nowe komórki powstają tylko z już istniejących. Innymi słowy komórka nie może powstać spontanicznie jako mieszanina substancji nieożywionej.

W 1962r. Lwoff dodał do powyższych stwierdzeń następujące fakty:
  • komórki charakteryzuje stałość składu chemicznego - znaczy to, że wszystkie komórki składają się z takich samych grup związków chemicznych i takich samych pierwiastków;
  • komórki charakteryzuje stałość budowy - to z kolei oznacza, że wszystkie komórki posiadają takie same organella, różnice w budowie komórek wynikają jedynie z różnorodnych funkcji, które pełnią;
  • komórki charakteryzuje stałość funkcji życiowych - każda komórka jest w stanie przeprowadzać podstawowe procesy metaboliczne warunkujące życie;
  • komórki charakteryzuje stałość zapisu i sposobu przekazywania informacji genetycznej - wszystkie cechy budowy i funkcji komórki są zapisane w kwasie deoksyrybonukleinowym (DNA) i istnieją identyczne dla każdej komórki sposoby przekazywania tej informacji z pokolenia na pokolenie.

W związku z powyższym teoria komórkowa w pełnym brzmieniu to stwierdzenie:

"Komórka jest podstawową jednostką strukturalną i funkcjonalną każdego organizmu."

Z komórek zbudowane są wszystkie, nawet najbardziej złożone organizmy, a także organizmy najprostsze. Możemy więc powiedzieć, że "każdy organizm zbudowany jest z komórek, bądź sam jest komórką". Będzie to inna wersja brzmienia teorii komórkowej. Przypominam z kolei, że to jest dowodem na jedność wszystkich istot na naszej planecie i dowodzi, że wszystkie te istnienia, będące skupiskami komórek, mają wspólne pochodzenie, wspólnego przodka, prakomórkę, z której powstały w zamierzchłych czasach Ziemi.

Kiedy odkryto komórki? Było to w drugiej połowie XVII w., kiedy to Robert Hook obejrzał za pomocą skonstruowanego przez siebie mikroskopu, fragment korka. Struktury, które widział były w zasadzie martwymi ścianami komórkowymi, a nie żywymi komórkami, ale zdano sobie z tego sprawę dużo później.