+ Pokaż spis treści

Rzeźbotwórcza działalność lodowców

Rzezbotwórcza działalność lodowców

 

Podział mas lodowych:

  • lodowce górskie
  • lodowce kontynentalne (lądolody)

Działalność rzeźbotwórcza (erozyjna i akumulacyjna) lodowców górskich i lądolodów jest odmienna.

Erozja lodowcowa polega na:

  • zdzieraniu skał przez nasuwający się lód (egzaracja)
  • wyrywaniu okruchów skalnych z podłoża (detrakcja)
  • wygładzaniu podłoża (detersja)

Akumulacja lodowcowa polega na osadzaniu materiału niesionego przez lodowiec lub transportowanego przez wody lodowcowe.

Działalność lodowców górskich

  • formy związane z niszczącą (erozyjną) działalnością lodowców górskich:

    • doliny U-kształtne - powstają na skutek przeformowania przez lodowiec V- kształtnych dolin. Doliny lodowcowe zalane przez wody tworzą fiordy.
    • cyrki (kary, kotły) polodowcowe czyli zagłębienia powstałe w polu firnowym, które najczęściej po ustąpieniu lodu tworzą jeziora górskie
    • wiszące doliny to doliny, których dno położone jest powyżej dna doliny głównej

  • formy związane z akumulacyjną działalnością lodowców górskich:

    • moreny (denna, boczna, środkowa i czołowa)

Działalność lądolodów (lodowców kontynentalnych)


  • formy akumulacji bezpośredniej

    • moreny: denna, czołowa

  • formy akumulacji pośredniej ( wodno-lodowcowej): są wynikiem ablacji czyli procesu topnienia mas lodowych. Powstające w ten sposób formy noszą nazwę form glacifluwialnych.

    • ozy - to długie, wąskie i kręte pagórki utworzone z osadów piaszczysto-żwirowych.
    • kemy - regularne w kształcie pagórki o stromych stokach utworzone najczęściej w obniżeniach lub szczelinach między bryłami topniejącego lodu
    • sandry - rozległe piaszczysto-żwirowe stożki napływowe wód napływających na przedpole lodowca

  • Formy erozji wodno - lodowcowej :

    • rynny polodowcowe to długie i wąskie zagłębienia o stromych zboczach i niewyrównanym dnie powstające na przedpolu lodowca z czasem wypełniane wodą
    • pradoliny to formy dolinne utworzone na przedpolu lądolodu i równoległe do jego czoła l odpływały nimi nie tylko wody podlodowcowe, ale też wody z powierzchni wolnych od lodu.

  • Formy erozyjno - akumulacyjne

    • drumliny - podłużne garby morenowe, zbudowane z gliny zwałowej