+ Pokaż spis treści

Rachuba czasu


Każdy punkt, który leży na zachód bądź na wschód od danego południka, ma inny czas słoneczny niż ten południk.


Posługiwanie się czasem słonecznym jest niewygodne, gdyż z każdym 1o długości geograficznej czas zmienia się o 4 minuty, wynika to z prostego obliczenia:

360o =24h
15o =1h
1o = 4 minuty


Zatem co 4 minuty moment górowania następuje nad innym kolejnym południkiem.

Dla ułatwienia wprowadzono strefy czasowe, w których operuje się czasem umownym. Jest to czas ujednolicony w całej strefie. 
Kulę ziemską podzielono na 24 strefy czasowe (360:24=150), każda strefa obejmuje 15 stopni długości geograficznej. W obrębie każdej strefy jest ten sam czas strefowy - czas środkowego południka tej strefy.

W Europie znajduje się:
 

  • strefa czasu zachodnioeuropejskiego (= czas uniwersalny U. T.) - wyznaczona przez czas południka 0o.
  • strefa czasu środkowoeuropejskiego - wyznaczona przez południk 15oE (w Polsce czas zimowy)
  • strefa czasu wschodnioeuropejskiego - wyznaczona przez południk 30oE (w Polsce czas letni)
  • strefa czasu moskiewskiego - wyznaczona przez południk 45oE

Ważny jest zatem południk 00 ponieważ miejscowości położone na E od tego południka mają czas miejscowy późniejszy (większy), a miejscowości położone na W mają czas wcześniejszy.


Przykład:

Gdy na południku 0o (Greenwich) jest godzina 14 czasu miejscowego, to na południku 15oE jest godzina 15, na południku 30oE jest godzina 16 , a na 45oW jest godzina 11.

Ważnym południkiem obok południka 00 jest południk 1800 wzdłuż którego biegnie umowna linia zmiany daty.
 


Przykład: 
Na południku 0o jest godzina 12 dnia 26 kwietnia. Jeśli będziemy przemieszczać się na wschód do południka 1800 to przekroczymy 12 stref czasowych i będziemy mieli tam godzinę 24 (koniec 26 kwietnia), za chwilę zacznie się tam nowy dzień 27 kwietnia. Kiedy wykonamy wędrówkę od południka 0o w kierunku zachodnim to na południku 180o będzie dopiero początek 26 kwietnia.

Zatem:

Jeśli granicę zmiany daty przekraczamy z W na E to powtarzamy jedną dobę ("zyskujemy" jedną dobę). Jeśli przekraczamy ją z E na W to w rachubie czasu opuszczamy (tracimy) jedną dobę.


E
  -> W (-) tracimy czas 
W -> E (+) zyskujemy czas


Okres obiegu Ziemi dookoła Słońca nazywamy rokiem:


rok = 365 dni, 5 godzin, 48 minut i 45,9 sekundy