Baza wiedzy

W pustyni i w puszczy - Przypisy (Henryk Sienkiewicz)

Henryk Sienkiewicz - "W pustyni i w puszczy"

Przypisy

  1. Te pułki kawalerii angielskiej, które za czasów Napoleona potykały się z jazdą polską, chlubią się tym istotnie do dziś dnia i każdy oficer mówiąc o swym pułku nie omieszka nigdy powiedzieć: "My biliśmy się z Polakami". Patrz: Chevrillon, "Aux Indes". [Wszystkie przypisy autora.]
  2. Wszyscy krewni Mahdiego nosili tytuł "szlachetnych".
  3. Okrzyk ten znaczy tylko: "Bóg jest wielki", ale Arabowie wyda ją go w chwilach trwogi, wzywając ratunku.
  4. Wiatr również południowo-zachodni, wiejący tylko na wiosnę.
  5. Zwierzątko mniejsze od naszego lisa, zwane fennek.
  6. Autor słyszał w pobliżu Adenu grzmot trwający bez przerwy przeszło pół godziny. - Obacz "Listy z Afryki".
  7. Sisyphus Spina Christi.
  8. Bracia i krewni Mahdiego.
  9. Wyraz pieszczotliwy - jagniątko, duszka.
  10. Umbaja - wielka trąba z kła słoniowego.
  11. Drzewo sandałowe, z którego na Wschodzie wyrabiają wonny olejek.
  12. Ospę.
  13. Po upadku państwa derwiszów komunikacja znów została otwarta.
  14. Emin pasza, z pochodzenia Żyd niemiecki, był po zajęciu przez Egipt kraju leżącego koło Albert-Nianza gubernatorem Ekwatorii, przebywał najczęściej w Wadelai. Mahdyści atakowali go kilkakrotnie. Uratowany został przez Stanleya, który przeprowadził go wraz z większą częścią żołnierzy do Bagamojo nad Oceanem Indyjskim.
  15. Ficus sycomorus.
  16. Antilope gnu.
  17. Sisyphus Spina Christi.
  18. Auselia africana.
  19. Lissohilosia.
  20. Jasminum trifoliatum.
  21. Landophia florida.
  22. Colobus caudatus.
  23. Wiosenna pora dżdżysta.
  24. Odenia globosa.
  25. Piwo, wyrabiane z rośliny sorgo.
  26. Begonia Johnstoni.
  27. W ostatnich czasach przekonano się, że chorobę tę szczepi ludziom przez ukąszenie ta sama mucha tse-tse, która zabija woły i konie. Jednakże ukąszenie jej sprowadza śpiączkę tylko w pewnych okolicach. Za czasów powstania Mahdiego przyczyna choroby nie była jeszcze znana.
  28. Miara zbliżona do polskiego łokcia.
  29. Bosclapha Canna.
  30. Dziki afrykańskie mają głowę zakończoną szeroko, kły okrągłe, nie trójkątne, i dość długi ogon, który szarżując zadzierają do góry.
  31. Goryle mieszkają w lasach Afryki zachodniej, jednakowoż Livingstone spotykał je i we wschodniej. Porywają one często dzieci. Goryl we wschodniej Afryce jest mniej zaciekły od zachodniego, albowiem, ranny, nie zabija strzelca, ale poprzestaje na odgryzieniu mu palców.
  32. Echinops giganteus, rośnie w tych okolicach i bardzo obficie w południowej Abisynii; v. Elisée Reclus, "Geogr."
  33. Elisée Reclus.
  34. Jałowce w Abisynii i w górach Karamojo dochodzą do pięćdziesięciu metrów wysokości. Elisée Reclus.
  35. Tak Rzymianie nazywali śpiew czy też krzyk wojenny legionów i Germanów, a także i ryk słoni.
  36. E. Reclus - Lefebre, "Voyage en Abissynie".
  37. Okolice te za czasów Mahdiego nie były jeszcze znane.
  38. Terpsichone viridis.
  39. Laniarius erythrogaster.
  40. Merops Nubiensis, Sztolcman, "Nad Białym Nilem".
  41. Quelea Aethiopica, Sztolcman, "Nad Białym Nilem".
  42. Herbert Ward, "Chez les Cannibales de I'Afrique centrale".
  43. Braiera anthelmitica, wspaniała roślina, której ziarna są znakomitym lekarstwem na solitera. Rośnie przeważnie w południowej Abisynii.
  44. Szare zwierzę, wielkości rysia, z rodzaju kotów.
  45. Filandria medinensis, robak cienki jak nitka, przeszło metr długi. Ukąszenia jego sprowadzają czasem gangrenę.
  46. To samo co w Sudanie: zeriba. Wielka boma może być także rodzajem fortecy lub ufortyfikowanego obozu.
  47. Autentyczne.
  48. Piwo z prosa, którym się upijają Murzyni.
  49. Włócznie murzyńskie.
  50. Chłopiec do posług i posyłek.
  51. Było to wielkie jezioro, które w r.1888 odkrył znakomity podróżnik Teleki i nazwał Jeziorem Rudolfa.
  52. Afryka posiada dużo nie zbadanych tajemnic. Pogłoski o słoniach wodnych obijały się od dawna o uszy podróżników, ale nie chciano im wierzyć. W ostatnich czasach Muzeum Historii Naturalnej w Paryżu wysłało p. L. Petit, który zobaczył słonie wodne w Kongo nad brzegiem Jeziora Leopolda. Donosi o tym niemieckie pismo "Kosmos" nr 6.
  53. Phoenix Senegalensis.
  54. Coix Lacrima.
  55. Adenia globasa.
  56. O bezwodnych równinach w tych stronach zobacz znakomitą książkę ks. Le Roy, biskupa Gabonu, pod tytułem "Kilima-Ndżaro".
  57. Panowanie Abdullahiego trwało jednakże jeszcze lat dziesięć. Ostateczny cios derwiszom zadał lord Kitschener, który w wielkiej krwawej bitwie wytępił ich niemal do szczętu, a następnie kazał zrównać z ziemią grób Mahdiego.
Dodaj do swoich materiałów