+ Pokaż spis treści

Procesy lądotwórcze i górotwórcze

Procesy lądotwórcze i górotwórcze


RUCHY LĄDOTWÓRCZE (EPEJROGENICZNE)


To powolne, długotrwałe pionowe ruchy skorupy ziemskiej prowadzące do wydźwignięcia lądu. Często wpływ ruchów epejrogenicznych trudno odróżnić od ruchów izostatycznych (patrz Geografia fizyczna ogólna, rozdz. "Ruchy płyt litosfery").

Wynoszeniu powierzchni lądowych towarzyszą przeciwstawne ruchy obniżania dna morskiego - ruchy talasogeniczne.

Przyczyną ruchów epejrogenicznych są najprawdopodobniej procesy magmowe.
O ruchach lądotwórczych i izostatycznych świadczą m.in. morskie transgresje (zalewanie lądu) i regresje (wynurzanie lądu).

RUCHY GÓROTWÓRCZE (OROGENICZNE)


Są to ruchy w wyniku których powstają łańcuchy górskie.

W zależności od genezy i budowy tektonicznej wyróżniamy góry:

  • fałdowe - powstają w strefie styku płyt litosferycznch, gdzie następuje subdukcja (podsuwanie się jednej płyty pod drugą) oraz równoczesny nacisk boczny płyt. Powoduje to fałdowanie mas skalnych i wypiętrzanie gór. W budowie tektonicznej tych gór przeważają fałdy i płaszczowiny, czyli silnie wydłużone i obalone fałdy. Taką budowę mają m.in. Himalaje, Alpy, Karpaty, Pireneje, Andy, Atlas).
  • zrębowe - powstają w wyniku pionowych i poziomych ruchów mas skalnych wzdłuż uskoków. Pęknięcia te powstają podczas nacisku na skały sztywne, mało lub zupełnie nieelastyczne. Dominującym elementem w budowie tektonicznej takich gór są uskoki, rowy i zręby. Taką budowę mają m.in. Ural, Harz, Sudety
  • wulkaniczne - powstają w wyniku erupcji wulkanicznych. Tego typu górami są: góry Islandii, wysp oceanicznych, góry Kamczatki i wysp japońskich