+ Pokaż spis treści

Prawo w Bailonii

Prawo w Bailonii


XVII w. p.n.e. - panowanie Hammurabiego w Babilonii, kodyfikacja prawa - tzw. kodeks Hammurabiego

  1. Jednym z najstarszych odkrytych i odczytanych spisów praw był tzw. Kodeks Hammurabiego. Spisany został "aby silny słabemu nie szkodził, aby dla sierot i wdów zapewniona była sprawiedliwość", jak zapisano w "Epilogu" Kodeksu. Z innych źródeł wiemy, że jednym z poważniejszych problemów była wtedy przekupność sędziów i niekonsekwencja przy wydawaniu przez nich wyroków.

  2. Kodeks Hammurabiego został zapisany m.in. na czarnym, bazaltowym słupie (steli) o wysokości 2,25 m., zwieńczonym płaskorzeźbą przedstawiającą Hammurabiego otrzymującego insygnia władzy (symbol odnoszący się do sprawowanej przez króla władzy sądowniczej i prawodawczej) z rąk boga słońca i sprawiedliwości Szamasza. Zwróćmy uwagę, że postać króla i boga są tej samej wielkości, co podkreśla potęgę i moc władcy.
    Stela została odnaleziona na przełomie grudnia 1901 i stycznia 1902 roku przez Georges'a Jécquiera, członka francuskiej ekspedycji archeologicznej Jacques'a de Morgana, która prowadziła prace wykopaliskowe w Suzie (można ją obecnie zobaczyć w Luwrze).

  3. Kodeks Hammurabiego nie jest "kodeksem praw" w dzisiejszym rozumieniu. Nie uwzględnia wielu działów prawodawstwa, które w takowym powinny się znaleźć - np. prawa karnego, czy zasad funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Nie jest też "zbiorem praw" - zawarte w nim artykuły są w swojej formie nie dopuszczającymi żadnej interpretacji wyrokami lub raczej sentencjami wyroków sądowych będących wykładnią prawa zwyczajowego.

  4. Kodeks Hammurabiego jest zbiorem orzeczeń sądowych, wyroków i rozporządzeń, wydanych przez króla w ciągu panowania. Zbiór miał z pewnością duże znaczenie praktyczne jako swoisty poradnik orzecznictwa sądowego dla wszystkich sędziów. Hammurabi był sędzią najwyższym, którego rozstrzygnięcia miały w rozumieniu Babilończyków sankcję boską.

  5. Kodeks Hammurabiego należy do najwspanialszych w dziejach ludzkości, zachowanych pomników prawa. Nie ma sobie równego pod względem zakresu, koncepcji i rozmachu w całej starożytności i można go porównywać dopiero z Corpus iuris civilis, czyli tzw. Kodeksem Justyniana.