+ Pokaż spis treści

Podsumowanie

Na temat baroku krąży wiele sprzecznych opinii. W czasach PRL rozpowszechniano w podręcznikach opinię o baroku jako epoce porenesansowego upadku, ciemnoty i zabobonu. Atakowano jezuitów, krytykowano kontrreformację i zestawiano ją z "postępowym" humanizmem, który z kolei interpretowano jako początek myśli laickiej. Społeczne koncepcje renesansu traktowano jako pierwsze wyrazy niezadowolenia ze stosunków społecznych. Pojawiały się interpretacje marksistowskie dzieł Reja i Kochanowskiego, które widziały w twórczości poetów jedynie "postępowość" i oburzenie na społeczne niesprawiedliwości wynikające z ustroju klasowego. W świetle najnowszych badań barok nie prezentuje się już jako epoka upadku kulturalnego i ciemnoty. Sztuka, filozofia i literatura tego okresu wniosły wiele w rozwój kultury europejskiej. Różnice w ocenach wynikały niestety ze światopoglądu badaczy i obowiązujących w krytyce marksistowskich modeli interpretacyjnych.