+ Pokaż spis treści

Pismo w Babilonii

Pismo w Babilonii


Mezopotamia pismo klinowe zawdzięczała Sumerom. Pismo tworzyły znaki w kształcie klinów. Nanoszono je na gliniane tabliczki za pomocą rylca z trzciny. Pierwsze pismo składało się z około dwóch tysięcy znaków, symbolizujących poszczególne słowa (logogramy) lub idee (ideogramy). Potrzeba zapisywania zdań, elementów gramatycznych i imion własnych zrodziła znaki-dźwięki (fonogramy). Pisma używano do dokumentowania transakcji handlowych, spisywania praw, inwentarzy, prowadzenia korespondencji.
Najstarsze (~3500 r. p.n.e.) teksty pisane pochodzą z miasta Uruk. Do najważniejszych zabytków pisma należy Epos o Gilgameszu i Kodeks Hammurabiego.

Epos o Gilgameszu - opis potopu


Relief z pałacu króla asyryjskiego Sargona II w Dur-Szarrukin mający przedstawiać Gilgamesza z małym lwem; zbiory Luwru (fot. wikimedia)(...) Ut-napisztim rzecze doń, do Gilgamesza:
Objawić ci chcę, Gilgameszu, wieść tajemniczą
Tajemnicę bogów ci opowiem
Szurippak, miasto, które ty znasz
Nad brzegiem Eufratu leży ono
Miasto to jest stare a bogowie byli mu bliscy
Wtem potop uczynić skłoniło serce bogów wielkich
[A mianowicie] ojciec ich Anu
Ich doradca, bohater Ellil
Ich posłaniec Ninib
Ich naczelnik Ennugi
Pan mądrości Ea zasiadał z nimi [do rady]
Rozmowę ich powtórzył sitowiu:
Sitowie, sitowie; ściano, ściano!
Sitowie słuchaj, ściano rozważ!
Człeku z Szurippak, synu Ubar-Tutu
Zburz dom [twój], buduj statek
Porzuć bogactwo, szukaj życia
Wzgardź mieniem, życie ratuj
Wprowadź nasienie życia wszelakie do statku
Okręt który zbudujesz
Rozmiary jego niech będą wymierzone
Odpowiednie niech będą szerokość jego i długość
Nad oceanem umieść go
(...) Zanim zaszło słońce, okręt był gotowy
(...) [Wszystko co miałem] naładowałem nań
Co miałem ze srebra naładowałem nań
Co miałem ze złota naładowałem nań
Co miałem z istot żywych naładowałem nań społem
Wprowadziłem do wnętrza statku całą moją rodzinę i krewnych
Bydło polne, zwierzę polne, rzemieślników - ich wszystkich wprowadziłem.
Chwilę [odjazdu] Szamasz ustanowił:
Władcy ciemności w nocy spuszczą ulewę straszną [?]
Wówczas wejdź do środka statku, zamknij wrota twoje
Chwila ta nadeszła
Władcy ciemności nocy [pewnej] spuszczają ulewę straszną
Patrzyłem się na wygląd pogody
Na widok nawałnicy przeraziłem się
Wszedłem do statku i zamknąłem wrota (...)
Jakby atakiem [spadają wody] na ludzi
Nie widzi brat brata
Nie rozpoznawać [już] ludzi w niebie (...)
Ucichło morze, uspokoił się zły wiatr, potem ustał
Spoglądam na pogodę, głos [burzy] przycichł
A ludzkość cała w glinę się przemieniła
(...) Wówczas Ea wszedł na statek
Ujął moją rękę i wyprowadził nas
Wyprowadził moją niewiastę, klęknąć jej kazał przy mnie
Dotknął naszego czoła, stanął między nami, pobłogosławił nas:
Przedtem Ut-napisztim był człowiekiem
Teraz Ut-napisztim i jego niewiasta nam bogom niech będą równi
Niechaj mieszka Ut-napisztim daleko, u ujścia rzek
Wzięli mnie i daleko, u ujścia rzek mieszkać mi kazali

(Epos o Gilgameszu, za: Teksty źródłowe do nauki historii w szkole średniej, z. 2, s. 9-10, Kraków 1924)