+ Pokaż spis treści

Paleolit

1.   Podstawowymi zajęciami pierwszych ludzi były łowiectwo i zbieractwo. Polowania przynosiły coraz lepsze rezultaty dzięki wynalezieniu bumerangu, harpuna, miotacza do oszczepów, a wreszcie łuku (ok. 15 tysięcy lat temu!). W produkcji narzędzi wykorzystano wszystkie możliwości, jakie dawał kamień. Równocześnie pojawiły się narzędzia wykonywane z kości.

 

2.   Ludzie przystosowywali się do warunków klimatycznych. Zasiedlali nowe tereny, obszary przylodowcowe, a nawet arktyczne. Podstawowym źródłem pożywienia stawało się tam mięso upolowanych zwierząt, a zbieractwo jedynie uzupełniało dietę. W ten sposób wykształciła się specjalizacja - człowiek stał się łowcą. Dostosował się do sezonowych wędrówek zwierząt, prowadził koczowniczy tryb życia. Upolowane zwierzę wykorzystywał w całości:
  • mięso było podstawowym pokarmem;
  • wyprawiane czerwoną ochrą skóry służyły jako odzienie, do obciągania ścian namiotów lub jako naczynia;
  • poroże było narzędziem (dzidy, miotacze, pałki);
  • ścięgna i jelita używane były jako wiązania do trzonków narzędzi i broni;
  • przedziurawione zęby stawały się ozdobami.

3.   Najdoskonalszym surowcem do wykonywania grotów i ostrzy był kamień. Najodpowiedniejszym, czyli jednocześnie twardym i podatnym na obróbkę poprzez "obłupywanie", okazał się krzemień i obsydian. Narzędzia osiągnęły niespotykaną wcześniej różnorodność i sprawność użytkową. Pod koniec paleolitu pojawiła się technika gładzenia kamieni (przez pocieranie wilgotnym piaskiem), która umożliwiła wykorzystanie skał mniej twardych niż krzemionka, a tak zaostrzone kamienie były bardziej odporne na uderzenia.

 

 

 

 

4.   Ludzie żyli w stosunkowo niewielkich (15-25 osób) gromadach. Koczowniczy tryb życia wymagał sprawiedliwego podziału obowiązków, narzucając uczestnictwo wszystkim członkom rodziny.

Koczownicy zawsze szukali schronienia przed zimnem, wiatrem, wilgocią i dzikimi zwierzętami. Najchętniej kryli się w grotach lub w schroniskach pod nawisami skalnymi, w pobliżu rzeki i, jeśli to możliwe, ponad dolinami - pastwiskami stad zwierząt.

Równie często zamieszkiwali na otwartej przestrzeni, na równinach, w dolinach lub na płaskowyżu. Budowali wtedy z różnego budulca szałasy lub namioty (niekiedy szkielet robiono z ciosów mamuta). Odkryte i zbadane przez archeologów pozostałości konstrukcji mieszkalnych świadczą, że budowano je jako siedliska tymczasowe lub obozowiska, w których łowcy zatrzymali się na kilka tygodni.

Pierwsze ślady używania przez ludzi ognia datuje się na 70 000 lat. Początkowo człowiek wykorzystywał ogień powstały w wyniku działania sił przyrody. Ważnym wydarzeniem było nauczenie się rozpalania ognia przez pocieranie o siebie kawałków drewna, a potem również wykorzystując iskry powstające przy obstukiwaniu dwóch bryłek krzemienia.

 

5.   Odkryte groby dowodzą, że już neandertalczycy traktowali swoich zmarłych w szczególny sposób. Szkielet dziecka spoczywający na łożu z kwiatów, ciała przyobleczone w najpiękniejsze ubiory i ozdoby (np. koraliki, muszelki) i złożone w jamach świadczą, że obrzędy pogrzebowe stawały się coraz bardziej powszechne i złożone. Świadczyć to może o wierze w życie pozagrobowe i religijnym sposobie myślenia. Liczne rysunki naskalne zdają się wskazywać, że pierwsi ludzie przebyli drogę od magii zapewniającej opiekę i pomyślność do systemu wyobrażeń o świecie ziemskim i sferze boskiej, czyli religii.


Najstarsze wierzenia religijne ludzi prehistorycznych obejmowały wiarę w życie pozagrobowe i kult płodności.

 






JASKINIA LASCAUX

12 września 1940 roku czterej francuscy młodzieńcy, spacerujący z psem dokonali epokowego odkrycia, znaleźli wejście do groty Lascaux, doskonale zachowanego sanktuarium malowideł polichromowanych (wiek zabytków określa się na 10-30 tysięcy lat).

Lascaux ma kształt korytarza o długości około 100 m. Ludzie wchodzili do niej przez bardzo wąskie przejście, tu otwierała się przed nimi główna sala Rotunda Byków, oświetlona kiedyś światłem dziennym. W głębi ciągnie się korytarz zwany Galerią Osiową. Z Prawej strony Pasaż, prowadzi do Absydy, za nią znajdujemy Studnię. Pasażem dojdziemy do Sali Kotów.