Otwarte zasoby


Otwarte zasoby edukacyjne OZE (Open Educational Resources – OER) zawierają materiały edukacyjne, które są publicznie dostępne do wykorzystania i dalszego rozwijania.
 

Otwarte zasoby edukacyjne (OZE - OER) mogą stymulować twórcze zdolności instytucji, nauczycieli i uczniów jeśli proces tworzenia materiałów edukacyjnych będzie postrzegany jako równie ważny, a być może nawet ważniejszy, niż produkt końcowy. Takie podejście już przeobraża oświatę i zmienia relacje między treściami nauczania, nauczycielami i uczniami.


Otwarta edukacja ma na celu usunięcie wszystkich niepotrzebnych barier w nauce.  Wykorzystanie OER może wspierać kształcenie otwarte, ale otwarta edukacja nie kończy się na nich. To również otwarte technologie umożliwiające współpracę i elastyczne nauczanie, a także otwarte dzielenie się doświadczeniem zawodowym, które umożliwia pedagogom korzystanie z najlepszych pomysłów ich kolegów.


źródło: http://web-design.lovetoknow.com/image/37992~Web20.jpgOpen CourseWare (OCW– otwarte oprogramowanie kursowe) to darmowa i otwarta publikacja cyfrowa zawierająca wysokiej jakości materiały edukacyjne na poziomie uniwersyteckim. Materiały te zorganizowane są w kursy, zawierając często oprócz materiału tematycznego również moduł planowania kursu i testy sprawdzające. OCW jest podzbiorem OER.


Publikacje o otwartym dostępie zwykle oznaczają materiały, głównie naukowe, udostępniane za pośrednictwem Internetu w sposób sprawiający, że dany materiał jest ogólnodostępny do czytania i wykorzystania.


Otwarta treść (ang. open content) – dowolny rodzaj pracy twórczej licencjonowany i publikowany w sposób umożliwiający szeroki zakres swobody postępowania z przedmiotem licencji.

 

 

W tym miejscu przedstawiamy niewielki wybór materiałów z Przewodnika po OZE, Neila Butchera, najbardziej istotnych z punktu widzenia nauczyciela praktyka. Zachęcamy do zapoznania się z pełnym tekstem i skorzystania z linków podanych obok.



LINKI

    

Dlaczego OZE?


Najważniejszym powodem korzystania z OZE jest to, że materiał udostępniany na otwartej licencji ma niesamowity potencjał przyczynienia się do poprawy jakości i skuteczności edukacji.

 

  • Zwiększona dostępność wysokiej jakości merytorycznych materiałów edukacyjnych może prowadzić do zwiększenia produktywności osób uczących się i nauczających.

  • Zasada umożliwienia adaptowania materiałów do własnych potrzeb jest jednym z mechanizmów ustanawiania ról dla osób uczących się, ustawiających ich w pozycji aktywnych uczestników procesu uczenia się.

  • OZE mają potencjał rozwoju dając instytucjom i dydaktykom dostęp (po zerowych lub prawie zerowych kosztach) do narzędzi pozwalających na poszerzenie kompetencji w dziedzinie produkcji materiałów dydaktycznych i wprowadzania niezbędnych planów edukacyjnych, które zintegrują stworzone materiały w wysokiej jakości programy nauczania.

Creative Commons wprowadza na rynek wersję 4.0 swojego pakietu licencji.

Prawa autorskie


Twórcy prac wybierają zestaw warunków, które chcą przypisać do swojej pracy.


W przypadku OZE każdy powinien mieć prawo się nimi dzielić, adaptować, poprawiać i tłumaczyć na inne języki. Aby było to legalne w świetle prawa autorskiego przy ich publikacji powinny być stosowane tzw. wolne licencje.


[Wikibooks]


Uznanie autorstwa (BY)

Wolno kopiować, rozprowadzać, przedstawiać i wykonywać objęty prawem autorskim utwór oraz opracowane na jego podstawie utwory zależne pod warunkiem, że zostanie przywołane nazwisko autora pierwowzoru.

Użycie niekomercyjne (NC)

Wolno kopiować, rozprowadzać, przedstawiać i wykonywać objęty prawem autorskim utwór oraz opracowane na jego podstawie utwory zależne jedynie do celów niekomercyjnych.

Na tych samych warunkach (SA)

Wolno rozprowadzać utwory zależne jedynie na licencji identycznej do tej, na jakiej udostępniono utwór oryginalny.

Bez utworów zależnych (ND)

Wolno kopiować, rozprowadzać, przedstawiać i wykonywać utwór jedynie w jego oryginalnej postaci – tworzenie utworów zależnych nie jest dozwolone.


Licencje


Uznanie autorstwa 3.0 Polska – Licencja ta pozwala na kopiowanie, zmienianie, rozprowadzanie, przedstawianie i wykonywanie utworu jedynie pod warunkiem oznaczenia autorstwa. Jest to licencja gwarantująca najszersze swobody licencjobiorcy. Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 3.0 Polska – Licencja ta pozwala na kopiowanie, zmienianie, rozprowadzanie, przedstawianie i wykonywanie utworu tak długo, jak tylko na utwory zależne będzie udzielana taka sama licencja. Jest to licencja używana przez Wikipedię i jej siostrzane projekty.
Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne 3.0 Polska – Licencja ta pozwala na kopiowanie, zmienianie, remiksowanie, rozprowadzanie, przedstawienie i wykonywanie utwóru jedynie w celach niekomercyjnych. Warunek ten nie obejmuje jednak utworów zależnych (mogą zostać objęte inną licencją). Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 3.0 Polska – Ta licencja zezwala na rozpowszechnianie, przedstawianie i wykonywanie utworu zarówno w celach komercyjnych i niekomercyjnych, pod warunkiem zachowania go w oryginalnej postaci (nie tworzenia utworów zależnych).
Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Na tych samych warunkach 3.0 Polska – Licencja ta pozwala na rozpowszechnianie, przedstawianie i wykonywanie utworu jedynie w celach niekomercyjnych oraz tak długo jak utwory zależne będą również obejmowane tą samą licencją. Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 3.0 Polska – Licencja ta zezwala na rozpowszechnianie, przedstawianie i wykonywanie utworu jedynie w celach niekomercyjnych oraz pod warunkiem zachowania go w oryginalnej postaci (nie tworzenia utworów zależnych). Jest to najbardziej restrykycyjna z licencji.


[źródło http://creativecommons.pl: Poznaj licencje Creative Commons, Wybierz licencję]

Wyszukiwanie OZE


By znaleźć OZE odpowiednie dla danej sytuacji, osoba wyszukująca musi skorzystać z kilku strategii wyszukiwania.

  1. Skorzystanie ze specjalizowanego mechanizmu wyszukiwania OZE: wyszukiwarki, takie jak Google czy Bing, są zwykle dobrym punktem wyjściowym do poszukiwań, istnieją specjalne wyszukiwarki koncentrujące się na OZE.

  2. Znalezienie odpowiedniego repozytorium OZE: podczas wyszukiwania należy również zapoznać się z głównymi repozytoriami OZE.

  3. Korzystanie z katalogów OZE: istnieje wiele stron internetowych mających wbudowany silnik wyszukiwania wskazujący na strony, na których umieszczone są zasoby spełniające kryteria wyszukiwania.


Przykładowe adresy pogrupowane tematycznie znajdują się w Narzędziach i Materiałach.

Ewaluacja OZE


...odpowiedzialność za zapewnienie jakości wykorzystywanych w procesach nauczania OZE należeć będzie do instytucji, koordynatorów danego programu/kursu i poszczególnych edukatorów, od których zależy prowadzenie procesu nauczania


W tym ujęciu, „jakość OZE” zależeć będzie od doboru materiału dydaktycznego, sposobu wprowadzenia tego materiału w celu uzyskania kontekstualnej istotności i sposobu integracji materiału w procesie uczenia różnego typu.


Zadanie zapewnienia jakości skomplikowało się w wyniku swoistej eksplozji ilości dostępnych materiałów (otwartych i chronionych). Ta sytuacja jest zarówno błogosławieństwem, gdyż zmniejsza prawdopodobieństwo zaistnienia konieczności opracowywania nowych materiałów, jak też przekleństwem, gdyż wymaga wyższych umiejętności wyszukiwania, doboru, adaptacji i oceny pozyskiwanych informacji.

Publikowanie OZE


Po opracowaniu zasobu edukacyjnego i zastosowania do niego otwartej licencji (patrz Prawa autorskie), sam zasób należy umieścić w repozytorium, by inni uzyskali do niego dostęp.



  • Skorzystanie z repozytorium instytucji macierzystej: wiele organizacji dydaktycznych, tworzy własne kolekcje zasobów edukacyjnych i udostępnia je jako OZE lub otwarte materiały kursowe (OCW).

  • Skorzystanie z darmowego repozytorium: wiele repozytoriów przyjmuje materiały od zewnętrznych twórców.

  • Stworzenie własnego OZE: jest możliwe również samodzielne stworzenie OZE w Internecie. Istnieją też serwisy internetowe pozwalające na budowanie OZE w swoich ramach.

  • Korzystanie z sieci społecznościowych. Strony pokroju Flickr czy YouTube pozwalają użytkownikom na publikowanie zdjęć lub filmów opatrzonych licencją Creative Commons