+ Pokaż spis treści

Osobliwości fizjologii

Picie wody przez skórę

Moloch straszliwy (fot. wikimedia)

Tak niezwykłą umiejętnością może poszczycić się moloch kolczasty czyli straszliwy zamieszkujący suche, piaszczyste obszary południowej i zachodniej Australii. Na jego ciele znajdują się ostre kolce, które służą nie tylko do obrony, ale też do picia wody. W rowkach pomiędzy kolcami mieszczą się pory, wsysające każdą ilość wody napotkaną w środowisku.
Pory tworzą skomplikowany system kanalików, którymi woda przemieszcza się ku głowie, aż do kącików pyska. Gdy one nasiąkną, jaszczurka porusza szczękami, wyciskając krople wody wprost do jamy gębowej. W przypadku napotkania kałuży zwierzę zamacza się w niej. Potrafi też wchłaniać wodę wprost z powietrza, nawet w czasie suszy.

Jedyne ślepe węże

Ślepuchy można spotkać w tropikach całego świata oraz na Półwyspie Bałkańskim. Mają zredukowane, przysłonięte skórą oczy. Całe życie spędzają pod ziemią, ich pokarmem są owady w różnych stadiach rozwoju, przede wszystkim mrówki i termity, ale także dżdżownice i inne bezkręgowce.

Rekord długości życia

Żółw słoniowy (fot. wikimedia)

Najdłużej, bo aż 200 lat żyje żółw słoniowy z Galapagos. Mając 1,5 metrowy pancerz i 250 kilogramów wagi jest po żółwiu olbrzymim drugim co do wielkości żółwiem lądowym na świecie. Z braku pożywienia jest zagrożony wyginięciem, niewiele też żółwi dożywa 10-15 lat, kiedy to osiągają dojrzałość płciową.

Najlepszy węch

Najlepszym zmysłem węchu wśród gadów wyróżnia się żółw jaszczurowaty, występujący od Kanady do północnych skrawków Ameryki Południowej. Aby rozpoznać zapach pod wodą wciąga wodę do rozwartego pyska, po czym przeciska ją przez nozdrza. W ten sposób odnajduje pokarm znajdujący się w znacznej odległości od niego. Doskonały węch jest niezastąpiony w porze godowej, gdyż bodźce węchowe pomagają żółwiom dobierać się w pary.

Zmysł chemiczny

Żmija zygzakowata (fot. wikimedia)

Żmija zygzakowata ma słaby wzrok, zwłaszcza przed wylinką, a słyszy tylko drgania przenoszone na nią z otoczenia. Najlepszy jest zmysł chemicznyczyliwęch i smak razem wzięte. W jego działaniu najważniejsza rolę spełnia język jako przenośnik zbierający z zewnątrz drobiny, które stanowią bodźce smakowe i zapachowe. Po wprowadzeniu do jamygębowej zostają zanalizowane. Dlatego żmija co jakiś czas wysuwa cienki, rozwidlony język poruszający się we wszystkie strony.

Rekord pobytu pod wodą

Żółwiaki zamieszkują Amerykę Północną, Archipelag Malajski, Afrykę i azjatyckie tropiki. Typowo dla gadów oddychają płucami, ale dodatkowo w pysku mają narządy umożliwiające im oddychanie tlenem rozpuszczonym w wodzie, podobnie jak czynią to ryby. Służą im do tego silnie unaczynione, nitkowate kosmki wyścielające błonę śluzową gardzieli. Takie przystosowanie umożliwia im jako jedynym płucodysznym kręgowcom przebywanie pod woda bez zaczerpnięcia powietrza aż 15 godzin.