Osadnictwo


Polska coraz bardziej urbanizuje się.

Urbanizacja to:

  1. pod względem demograficznym:

    • koncentracja ludności w miastach

  2. pod względem osadniczym:

    • koncentracja funkcji miejskich
    • rozwój już istniejących miast oraz stref podmiejskich
    • przekształcanie się osad wiejskich w miasta
    • powstawanie nowych miast i tworzenie się aglomeracji miejskich

  3. pod względem społeczno - kulturowym:

    • rozpowszechnianie się miejskiego stylu życia

Podstawowe jednostki osadnicze w Polsce to:

  • miasta
  • wsie

Jednostki osadnicze mniejsze od wsi to:

  • kolonia
  • przysiółek
  • osada


Za wskaźnik urbanizacji przyjmuje się odsetek ludzi mieszkających w miastach. Na wsi mieszka ok. 38% ludności Polski.

Podział wsi ze względu na liczbę mieszkańców:

  • wsie małe nie więcej niż 300 osób (ok. 40% wszystkich wsi);
  • wsie średnie 300 - 500 osób (ok. 40%);
  • wsie duże powyżej 500 mieszkańców (20%)


Jednostki osadnicze większe od miast to tzw. zespoły miast:

  • aglomeracje monocentryczne
  • aglomeracje policentryczne (konurbacje)


Aglomeracje monocentryczne to skupiska miast z wyraźnie zaznaczonym centrum np. aglomeracja warszawska (centrum Warszawa), łódzka (Łódź), krakowska (Kraków), wrocławska (Wrocław), poznańska (Poznań)

Aglomeracje policentryczne to skupiska miast bez wyraźnie zaznaczonego centrum np. aglomeracja katowicka, bydgoska, gdańska (Trójmiasto)

Rozwój miast następuje w wyniku:

  • przyrostu naturalnego
  • migracji ludności wiejskiej do miast
  • zmian administracyjnych: włączenia do miast terenów podmiejskich; przekształcania osiedli wiejskich w miasta
  • wzroście uprzemysłowienia
  • nadawaniu praw miejskich miejscowościom które wcześniej były wsiami

W Polsce mamy:

  • 875 miast
  • 56783 miejscowości wiejskich

Największe miasta w Polsce to:

  • Warszawa - 1 720 tys. mieszkańców
  • Łódź - 740 tys. mieszkańców
  • Kraków - 756 tys. mieszkańców
  • Wrocław - 633 tys. mieszkańców
  • Poznań - 551 tys. mieszkańców

Najmniejsze polskie miasta to:

  • Wyśmierzyce liczące ok. 870 mieszkańców,
  • Suraż liczący ok. 1000 mieszkańców

Sieć miejską w Polsce cechuje brak znacznej przewagi głównego ośrodka nad pozostałymi, np. Budapeszt jest 10 razy większy od 2. pod względem wielkości miasta, podobnie Paryż, Londyn, Kopenhaga, Ateny. Warszawa jest niecałe 2 razy większa od drugiego pod względem wielkości miasta - Łodzi.

Miasta mogą pełnić różnorodne funkcje:

  • przemysłową i usługową (koncentracja przemysłu i usług)
  • administracyjną - stolica państwa, ośrodki wojewódzkie
  • kulturalną - (ośrodki kultury) siedziby uniwersytetów i innych szkół wyższych, instytutów badawczych, teatrów, filharmonii
  • turystyczną i wypoczynkową - skupiają cenne zabytki architektury, uzdrowiska, miejscowości położone na szlakach turystycznych
  • pielgrzymkową - Częstochowa, Góra Kalwaria

Cechy miast:

  • znaczna wielkość zajmowanej powierzchni
  • duża intensywność zabudowy
  • bogate wyposażenie w obiekty usługowe i kulturalne
  • różnorodność zajęć ludności

Większość dużych i średnich miast w Polsce leży na obszarze aglomeracji miejskich. Największymi aglomeracjami miejskimi są: katowicka, warszawska, łódzka, gdańska, krakowska, wrocławska i poznańska.

Aglomeracja katowicka:

Dodaj do swoich materiałów
Morze możliwości
na edukator.pl
Narzędzia, zasoby, komunikacja, współpraca. Zarejestruj się. Twórz, gromadź zasoby i dziel się nimi.
Morze możliwości na edukator.pl