od 962 do 999

Tablice synchronistyczne od 962 do 999

1 - Wydarzenia polityczne 2 - Wydarzenia gospodarcze 3 - Wydarzenia kulturalne
4 - Uwagi, komentarze

1
2
3
4
962?
W państwie Polan, rozciągającym się na terenie dzisiejszej Wielkopolski, rządy przejmuje książę Mieszko, syn Ziemomysła z rodu Piastów. Jako pierwszy historycznie udokumentowany władca uchodzi za twórcę państwa polskiego.
 
 
     Najstarszy polski kronikarz, Gall Anonim pisze, że Siemomysł spłodził wielkiego i pamięci godnego Mieszka, który wpierw innym nazwiskiem zwany, siedem lat od urodzenia był ślepy. Gdy zaś siódma nawróciła rocznica urodzenia jego, zwołał ojciec chłopca zwykłym trybem zbór cześników i innych swoich dostojników i obfitą a uroczystą obchodził biesiadę; pokryjomu zaś w głębi serdecznej pomiędzy daniami wzdychał z powodu ślepoty chłopca, jakby żalu i wstydu pamiętny. Gdy się zaś inni cieszyli i wedle zwyczaju w dłonie klaskali, jednej radości druga dopełniła, że ślepy chłopiec przejrzał. Ale żadnemu, co to zwiastował, ojciec nie uwierzył, aż matka wstawszy od stołu do chłopca weszła; ona węzeł wątpliwości ojcu odcięła i wszystkim w koło siedzącym, że chłopiec przejrzał, objawiła.
963
Ciężkie, zakończone przegraną walki Mieszka I z Wieletami, którymi dowodził banita saski Wichman
 
 
    Jak podaje kronikarz niemiecki Widukind z Korbei Wichman dwukrotnie pobił króla Mieszka, któremu podlegali Słowianie, brata jego zabił i pobrał odeń łup ogromny....
965
     Pod wpływem klęsk w walkach ze Związkiem Wieleckim książę Mieszko I decyduje się na zawarcie porozumienia z margrabią Marchii Wschodniej Geronem. Oznacza to uznanie zależności od Cesarstwa i obowiązek płacenia trybutu z części terytorium aż  po rzekę Wartę.
     Zawarcie sojuszu przez Mieszka I z władcą Czech Bolesławem I Srogim. W wyniku tego porozumienia Czesi stawali się sojusznikami Polan odchodząc od tradycyjnego związku z Wieletami ( Lucicami ) oraz zobowiązywali się wspomóc księcia polskiego w jego staraniach  o przyjęcie wiary chrześcijańskiej z rąk Rzymu. Przypieczętowaniem polsko-czeskiego sojuszu miało być małżeństwo Mieszka z córką władcy Czech Dobrawą.
 
 
     Kupiec żydowski Ibrahim ibn Jakub / Abraham ben Jakub z Tortosy /, odbył tego roku poselstwo do cesarza Ottona I, do Magdeburga, odwiedzając przy tym dwór władców czeskich w Pradze. Z tej to podróży sporządził ciekawą i obszerną relację, zawierającą także wiele informacji o państwie Polan, którego władcą był wówczas Mieszko I. Z niej to min. dowiadujemy się, że kraj Mieszkowy jest najrozleglejszy z ich / tj. Słowian / krajów. Obfituje on w żywność, mięso, miód i rolę orną. Pobierane przez niego podatki stanowią odważniki handlowe. Idą one na żołd jego piechurów. Ibrahim ibn Jakub pisze też, że Słowianie głośno objawiają radość i cieszą się przy paleniu zmarłego i twierdzą, że ich radość i głośne oznaki wesela pochodzą stąd, że pan jego [tj. zmarłego] zmiłował się nad nim. Żony zmarłego krają sobie ręce i twarze nożami, a gdy która z nich twierdzi, że go kocha, zawiesza sznur i wspina się ku niemu po stołku po czym obwiązuje sobie nim szyję. Potem wyrywają spod niej stołek, a ona pozostaje zawieszona, drgając aż skona, po czym zostaje spalona i łączy się ze swym mężem.      Dobrawa przybywając do Polski niewątpliwie przyspieszyła proces chrystianizacyjny i ostatecznie przekonała Mieszka, by zaczął żyć po chrześcijańsku i zerwał z pogańskim obyczajem wielożeństwa. Jak pisał najstarszy polski kronikarz Gall Anonim: pani owa przybyła do Polski z wielkim orszakiem świeckich i duchownych, ale nie pierwej podzieliła z nim łoże małżeńskie, aż powoli, a pilnie zaznajamiając się z obyczajem chrześcijańskim i prawami kościelnymi, wyrzekł się błędów pogaństwa i przeszedł na łono matki-Kościoła.
Mieszko I zanim pojął za żonę księżniczkę czeską Dobrawę, jeszcze będąc poganinem wedle swego zwyczaju siedmiu żon zażywał, jak twierdzi w kronice Gall Anonim. Wielożeństwo było wśród pogańskich władców słowiańskich sprawą zupełnie naturalną i świetle dostępnych żródeł często spotykaną. Ot choćby współczesny Mieszkowi książę ruski Włodzimierz I Wielki, który przyjął chrzest w 988 roku. Pisze o nim kronikarz Nestor, że był wielce chutliwy, /.../ a nałożnic miał trzysta w Wyszogrodzie, a trzysta w Białogrodzie, a dwieście na Berestowie w siółku, które zowią teraz Berestowe. I był niesyty rozpusty, przywodząc do siebie mężatki i dziewice gwałcąc. Był to bowiem lubieżnik...
966
14 IV - w Wielką Sobotę odbył się chrzest Mieszka I. Miejscem przyjęcia wiary chrześcijańskiej była prawdopodobnie Ratyzbona /Regensburg/, a duchownym dokonującym ceremoniału był biskup Michał. Fakt ten oznacza, że Polska staje się oficjalnie państwem chrześcijańskim i przyjęta zostaje do europejskiej wspólnoty wyznaniowej. Rośnie również prestiż Mieszka jako władcy, który poprzez chrystianizację staje się pomazańcem bożym  
 
 
967
     Wzmocniony posiłkami czeskimi książę polski przeprowadził udany atak na Wieletów, którymi dowodził Wichman. W trakcie walk wojska Wieletów i Wolinian zostały całkowicie pobite, a Wichman zginął w czasie ucieczki. Taki był koniec Wichmana i taki wszystkich niemal, którzy przeciw cesarzowi oręż podnieśli - pisał Widukind z Korbei w "Dziejach saskich", nazywając Mieszka "przyjacielem cesarza" Ottona I. Pomyślna akcja zbrojna polskiego władcy zapoczątkowała tym samym podbój Pomorza.  
 
 
968
 
 
     W Poznaniu powstaje pierwsze biskupstwo misyjne na ziemiach polskich, podległe bezpośrednio papieżowi. Pierwszym biskupem zostaje Jordan, duchowny niewiadomego pochodzenia, prawdopodobnie z Lotaryngii. Powstanie biskupstwa poznańskiego obejmującego swoim zasięgiem całość państwa polskiego rozpoczyna faktyczną akcję chrystianizacyjną. W grodzie nad Wartą wzniesiono katedrę pod wezwaniem św. Piotra i Pawła.
 Pierwszy ich biskup, Jordan, wiele się nad nimi napocił, zanim ich zbożnym słowem i czynem doprowadził do winnicy Pańskiej - tak pisał o działalności poznańskiego biskupa kronikarz niemiecki Thietmar.
 
972
24 VI - W bitwie pod Cedynią wojska polskie dowodzone przez Mieszka i jego brata Czcibora zadały całkowitą klęskę siłom niemieckim, dowodzonym przez margrabiego Hodona, usiłującego poszerzyć wschodnie tereny Cesarstwa  
 
Tymczasem dostojny margrabia Hodo, zebrawszy wojsko, napadł z nim na Mieszka, który był wierny cesarzowi i płacił trybut aż po rzekę Wartę. Na pomoc margrabiemu pospieszył wraz ze swoimi tylko mój ojciec, graf Zygfryd, podówczas młodzieniec i jeszcze nieżonaty. Kiedy w dzień św. Jana Chrzciciela starli się z Mieszkiem, odnieśli zrazu zwycięstwo, lecz potem w miejscowości zwanej Cydzyną brat jego Czcibor zadał im klęskę kładąc trupem wszystkich najlepszych rycerzy z wyjątkiem wspomnianych grafów. - tak zapisał to wydarzenie wspomniany już wcześniej Thietmar
973
     Na zjeździe w Kwedlinburgu cesarz doprowadził do uśmierzenia konfliktu pomiędzy Hodonem i Mieszkiem. Uznając rację po stronie polskiego władcy zmusił go jednak do pozostawienia swego syna Bolesława, na dworze cesarskim w charakterze zakładnika.
     Po śmierci cesarza Ottona I Mieszko angażuje się w spór o koronę cesarską w Niemczech. Popierał księcia bawarskiego Henryka Kłótnika, który rywalizował z  synem zmarłego władcy Ottonem II. Klęska Henryka oznacza pogorszenie stosunków polsko-niemieckich.
 
 
 
977
     Zmarła księżniczka czeska Dobrawa, pierwsza żona Mieszka I.  Jej śmierć przerwała przyjazne stosunki pomiędzy Polską i Czechami. Sojusz pomiędzy tymi państwami załamał się, co stało się rychło widoczne poprzez wybuch rywalizacji o Śląsk.  
 
Dobrawa, zwana też Dąbrówką, zapisała się niezwykle pozytywnie w historii Polski, jako żona pierwszego historycznego władcy i matka Bolesława Chrobrego, jednak jej rodak, żyjący w XI - XII wieku kronikarz Kosmas, złośliwie twierdził, że była nad miarę bezwstydna, kiedy poślubiła księcia polskiego będąc już osobą podeszłego wieku, zdjęła ze swej głowy zawój i nałożyła panieński wianek, co było wielkim głupstwem tej kobiety.
979
Mieszko powstrzymał najazd cesarza Ottona II na swoje ziemie i doprowadził do ugody polsko-niemieckiej. Jej przypieczętowaniem był związek małżeński zawarty pomiędzy księciem polskim a Odą, córką margrabiego Marchii Północnej Teodoryka, mniszką z klasztoru w Kalbe
 
 
     Ubolewał w swej kronice Thietmar, że Oda wzgardziła niebiańskim oblubieńcem /tj. życiem w stanie duchownym/, przekładając nad niego męża zbrojnego, co wszystkim naczelnikom Kościoła /.../ nie podobało się zupełnie.
  Ze związku z Odą Mieszko I miał trzech synów: Mieszka, Świętopełka i Lamberta.
981
Kronikarz ruski Nestor, zapisał pod tą datą, iż Poszedł Włodzimierz /książę kijowski/, ku Lachom i zajął grody ich: Przemyśl, Czerwień i inne grody.  
 
     ... Strata ziem leżących na pograniczu z Rusią Kijowską, nazywanych Grodami Czerwieńskimi, była niewątpliwie dowodem dużego zaangażowania politycznego Mieszka I na Zachodzie, a to musiało w efekcie doprowadzić do utraty części terytorium Lędzian, tu nazywanych Lachami.
983
     Po śmierci cesarza Ottona II Mieszko ponownie angażuje się w walkę o władzę w Niemczech, po raz drugi opowiadając się po stronie Henryka Kłótnika, przeciwko małoletniemu następcy zmarłego władcy, Ottonowi III. Jednak i tym razem Henryk Kłótnik przegrywa rywalizację, co utrzymuje nieprzyjazny charakter stosunków polsko-niemieckich.  
 
 
984
 
 
     Po śmierci pierwszego polskiego biskupa Jordana, opiekę nad diecezją poznańską przejmuje biskup Unger, opat klasztoru w Memleben w Turyngii.  
986
     4 IV - na zjeździe w Kwedlinburgu Mieszko I oficjalnie podporządkował się małoletniemu cesarzowi Ottonowi III i ofiarował mu wiele darów w tym, wzbudzającego wielką sensację na dworze niemieckim, wielbłąda. Mieszko uzyskuje tytuł "przyjaciela Cesarstwa Rzymskiego", co świadczy o odnowieniu przyjaznych stosunków pomiędzy obydwoma państwami.  
 
 
988?
     W wyniku pomyślnie dla Mieszka, rozwijającej się wojny z Czechami do Polski przyłączony został "kraj Wiślan", z głównym ośrodkiem w Krakowie - późniejsza Małopolska.  
 
 
990
      Po stoczeniu kolejnych walk z Czechami do Polski przyłączony zostaje Śląsk. W czasie sporu o to terytorium po stronie Mieszka I opowiedziała się matka Ottona III, cesarzowa Teofano, pełniąca wówczas w cesarstwie godność regentki.  
 
 
991?
     Mieszko wraz z żoną Odą i synami Mieszkiem i Lambertem w specjalnie wystawionym dokumencie dokonują aktu ofiarowania państwa polskiego Stolicy Apostolskiej.  
 
     Tekst oryginalny nie zachował się i znany jest jedynie ze streszczeń dokonanych rękoma kopistów papieskich w XI i XII w. Dokument ten przeszedł do historii jako "Dagome Iudex" i stanowi bardzo cenne opisanie terytorium państwa, którym wówczas władał Mieszko. Brak wzmianki w tekście o Bolesławie, najstarszym synu Mieszka traktowane jest przez niektórych historyków jako dowód, że uzyskał on już swoją dzielnicę we władanie i była nią Małopolska.
 W momencie wystawienia aktu Polska liczyła sobie około 250 tys. km2 powierzchni i zamieszkiwana jest przez blisko 1 milion mieszkańców.
992
     25 V - zmarł twórca państwa polskiego, książę Mieszko I. 
     Najstarszy syn Mieszka I, Bolesław, po krótkim sprawowaniu władzy w kraju wspólnie ze swoimi przyrodnimi braćmi, wypędza ich wraz z matką Odą z państwa. Podzielona na dzielnice Polska zostaje w ten sposób ponownie zjednoczona pod jedną władzą. Samodzielne rządy sprawuje odtąd Bolesław I zwany Chrobrym.
 
 
 
997
    Na prośbę i zarazem polecenie Bolesława Chrobrego z misją chrystianizacyjną do kraju Prusów zostaje wysłany biskup Wojciech.

     23 IV - śmierć męczeńska biskupa Wojciecha w pruskiej Sambii. Początkowo misja układała się pomyślnie. Najpierw misjonarz, wspólnie ze swoim przyrodnim bratem Radzimem-Gaudentym i benedyktynem Boguszą dotarli pomyślnie do Gdańska, w którym dokonali wielu ceremonii ochrzczenia pogan, a następnie do Sambii, w kraju Prusów, gdzie również, początkowo życzliwie ich przyjęto. Jednak wkrótce doszło do tragicznej śmierci Wojciecha, okrutnie zamordowanego przez Prusów. Z rozwścieczonej zgrai wyskoczył zapalczywy Sicco /prawdopodobnie kapłan pruski/ i z całych sił wywijając ogromnym oszczepem przebił na wskroś jego serce. /.../ Zbiegli się zewsząd z bronią okrutni barbarzyńcy, z nienasyconą jeszcze wściekłością oderwali od ciała szlachetną głowę i odcięli bezkrwiste członki. Ciało pozostawili na miejscu, głowę wbili na pal i wychwalając swą zbrodnię wrócili wszyscy z wesoła wrzawą do swoich siedzib. - tak napisał o kaźni biskupa Wojciecha autor I Żywotu Świętego Wojciecha Jan Kanapariusz /tekst powstał w 999 roku. Pozostali dwaj misjonarze uszli z życiem z rąk pruskich, powrócili do Gniezna i poinformowali polskiego księcia o owej tragedii. Bolesław wykupił ciało męczennika i pochował w katedrze gnieźnieńskiej pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny, która z tego powodu otrzymała drugi tytuł - św. Wojciecha.
999
    Na synodzie w Rzymie papież Sylwester II, ogłasza kanonizację biskupa praskiego Wojciecha, tragicznie zmarłego w 997 roku. Tworzy w ten sposób arcybiskupstwo w Gnieźnie, które dostaje w opiekę brat świętego, Radzim-Gaudenty, konsekrowany w Rzymie na pierwszego polskiego metropolitę.

później

Dodaj do swoich materiałów