Baza wiedzy

od 1856 do 1862

Tablice synchronistyczne od 1856 do 1862

1 - Wydarzenia polityczne 2 - Wydarzenia gospodarcze 3 - Wydarzenia kulturalne
4 - Uwagi, komentarze

wcześniej

1
2
3
4
1856
    V - Nowy car rosyjski Aleksander II, odwiedził Warszawę, entuzjastycznie przyjmowany przez mieszkańców miasta.. Władca Rosji ogłosił amnestię dla polskich emigrantów z Królestwa Polskiego oraz Ziem Zabranych. Zapowiedział również uwolnienie więźniów i zesłańców z Syberii. Jednocześnie w swoim słynnym przemówieniu, wygłoszonym 23 V do szlachty, senatorów i duchowieństwa pozbawił wszelkich złudzeń wszystkich tych, którzy liczyli na przywrócenie statutu prawnego Królestwa sprzed 1831 roku.     25 XII - Na ulicach Warszawy zapłonęły pierwsze lampy gazowe. Pisał 28 XII "Kurier Warszawski", że około godziny 4-ej z rana sposobem próby zapalono latarnie gazowe, ustawione od samego zakładu fabrykacji gazu, wzdłuż Nowego Świata, Krakowskiego Przedmieścia aż do b. Zamku Królewskiego. Próba ta najpomyślniejszym skutkiem uwieńczoną została, wszystkie bowiem latarnie na tej przestrzeni bez wyjątku paliły się, wydając światło w kształcie wachlarza przyjemne, mocne doskonale oświetlające ulice i przyległe im przedmioty. Tak było rano, a wieczorem dnia wczorajszego, gdy ponowiono znowu próbę, cała ta przestrzeń ulic wymienionych powyżej zajaśniała światłem gazowym. Tysiące osób przechodziło tłumnie po chodnikach, przypatrując się temu jeszcze jednemu więcej przedsięwzięciu, jakie uwieńczyło rok bieżący, z taką korzyścią dla mieszkańców, z taką ozdobą dla miasta.  
złudzeń wszystkich tych, którzy liczyli na przywrócenie statutu prawnego Królestwa sprzed 1831 roku. Jesteście bliscy sercu mojemu równie, jak Finlandczycy i inni moi poddani rosyjscy; lecz żądam, aby porządek, ustalony przez mego ojca, w niczym nie został naruszony. Dlatego też, panowie, przede wszystkim porzućcie marzenia! Potrafię bowiem poskromić porywy tych, co zechcą żyć nimi dalej, potrafię przeszkodzić temu, aby ich marzenia nie wykraczały poza granice ich wyobraźni. Pomyślność Polski zawisła od jej zupełnego zjednoczenia się z innymi narodami mojego cesarstwa. To, co zrobił mój ojciec, dobrze zrobił, i ja to utrzymam. /.../ dlatego raz jeszcze powtarzam to wam, panowie, żadnych marzeń, żadnych marzeń!  
1857
 
    24 XI - Car Aleksander II wydał zgodę na utworzenie Towarzystwa Rolniczego, którego przewodniczącym został Andrzej Zamoyski. Instytucja ta rozpoczęła działalność na rzecz unowocześnienia rolnictwa i przeprowadzenia reformy uwłaszczeniowej.
 
Oświetlenie gazowe uzyskał Kraków.
 
     I - W Poznaniu powstało Towarzystwo Przyjaciół Nauk, zajmujące się wspomaganiem i rozwijaniem badań naukowych, głównie w dziedzinach humanistycznych.
 
W Warszawie otwarto Akademię Medyko-Chirurgiczną.
 
W Warszawie otwarta została księgarnia Gustawa Gebethnera i Roberta Wolffa. Bardzo szybko przekształciła się w prężnie działające wydawnictwo, posiadające filie w Paryżu i Nowym Jorku.
 
Wydane zostały "Pieśni ludu polskiego", które zebrał i przygotował do publikacji Oskar Kolberg.
 
1858
Edward Jurgens utworzył w Warszawie pierwsze kółka tzw. "millenerów", odrzucających koncepcję powstań narodowych zwolenników pracy organicznej i społecznej.
 
 
 
     1 I - W Warszawie, w Teatrze Wielkim, odbyła się prapremiera "Halki" Stanisława Moniuszki. Wspominał Józef Kajetan Janowski, architekt i pamiętnikarz: Gdy po przygrywce podniosła się kurtyna, a na scenie zobaczono poloneza i stroje polskie, zerwała się prawdziwa burza oklasków, okrzyków, połączonych z płaczem i głośnym łkaniem, wszyscy z miejsc powstali, porwani nie dającym się opisać uniesieniem. Dla nas wszystkich, cośmy się rodzili po roku 1831 i którzyśmy tylko z opowiadania lub z obrazków znali polski ubiór, widok żywych Polaków był czymś tak porywającym, że wprost nie umiem wyrazić słowami tego wrażenia, jakiego doznaliśmy. Ja wiem, że płakałem - jak to powiadają - jak bóbr.  
1859
 
 
W Poznaniu rozpoczęto wydawanie "Dziennika Poznańskiego", a w Warszawie "Tygodnika Ilustrowanego".
 
W Paryżu zmarł Zygmunt Krasiński, poeta i dramaturg.
 
1860
    11 VI - Podczas pogrzebu generałowej Katarzyny Sowińskiej w Warszawie, doszło do wielkiej manifestacji patriotycznej.
 
    20 X - Cesarz Austrii Franciszek Józef ogłosił tzw. dyplom zapowiadający zmiany ustrojowe w państwie. Przewidziano powołanie Sejmów Krajowych i ustawodawczej Rady Państwa.
 
    X - W Warszawie przebywali car Aleksander II, cesarz Austrii Franciszek Józef oraz pruski następca tronu Wilhelm Hohenzollern. Obecność monarchów ludność Warszawy wykorzystała do zorganizowania manifestacji potępiających politykę państw zaborczych.
 
    29 XI - W trzydziestą rocznicę wybuchu powstania listopadowego w Warszawie odbyły się liczne manifestacje mieszkańców. Przed kościołem karmelitów po raz pierwszy odśpiewano hymn "Boże, coś Polskę" ze zmienionym refrenem: "Ojczyznę, wolność racz nam wrócić, Panie".
 
W Warszawie powstało Warszawskie Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych, popularnie nazywane Zachętą. Inicjatorem stworzenia tej instytucji był malarz Wojciech Gerson.
 
 
1861
    25 - 27 II - W rocznicę bitwy pod Grochowem  odbyła się w Warszawie kolejna manifestacja. Demonstrujący zostali zaatakowani i ostrzelani przez Rosjan. Zginęło pięć osób. Ich pogrzeb przeprowadzony 2 II przerodził się w kolejną demonstrację
 
    8 IV - Na znak protestu wobec polityki Wielopolskiego odbyła się kolejna demonstracja uliczna w Warszawie. Tak jak poprzednie została krwawo rozpędzona przez wojsko carskie.
 
    VI - We Lwowie na pierwszym posiedzeniu zebrał się Sejm Krajowy Galicji.
 
    14 X - W związku z trudną sytuacją wewnętrzną z rozkazu władz carskich w Warszawie wprowadzono stan wojenny
 
    17 X - W Warszawie powstała tajna organizacja - Komitet Miejski, prowadzony przez Apolla Korzeniowskiego. Komitet skupiał działaczy tzw. "czerwonych" - zwolenników walki zbrojnej i utrzymywał kontakty z organizacjami emigracyjnymi.
 
    XII - Powstała Dyrekcja Wiejska, integrująca działania obozu tzw. "białych". Byli oni przeciwni walce powstańczej, opowiadali się za uwłaszczeniem chłopów i popieraniem rozwoju gospodarczego Królestwa. Głównymi działaczami obozu "białych" byli min. Leopold Kronenberg, Edward Jurgens i Karol Majewski.
 
Zmarli: Joachim Lelewel, książę Adam Jerzy Czartoryski oraz Ignacy Chodźko.
    26 II - Minister stanu w rządzie austriackim Anton von Schmerling ogłosił tzw. patent ludowy. Według jego postanowień w Galicji miał powstać Sejm Krajowy, pełniący funkcję władzy ustawodawczej w takich dziedzinach jak: budowle publiczne, zakłady dobroczynne, budżet krajowy, samorząd gminny oraz rolnictwo i leśnictwo. W wyborach obowiązywać miał system kurialny: większej własności ziemskiej, większych miast, izb przemysłowo-handlowych i mniejszej własności (chłopskiej).
 
    4 IV - Margrabia Aleksander Wielopolski rozwiązał Delegację Miejską, a w kilka dni później Towarzystwo Rolnicze.
 
W Wielkopolsce powstało Centralne Towarzystwo Gospodarcze, zajmujące się min. koordynacją działalności powiatowych organizacji gospodarczych. Na czele Towarzystwa stanął Hipolit Cegielski.
    27 III - Aleksander II przywrócił Radę Stanu i Komisję Rządową Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Dyrektorem Komisji został  margrabia Aleksander Wielopolski. Władca rosyjski zapowiedział również otworzenie wyższej uczelni w Warszawie i obiecał wprowadzić rady miejskie i powiatowe.  
1862
    V - Ukonstytuowała się naczelna władza "czerwonych" - czyli Komitet Centralny Narodowy. W jego skład weszli min. Jarosław Dąbrowski, Ignacy Chmieleński i Władysław Daniłowski.
 
    27 VI - Związany z "czerwonymi" rosyjski oficer i rewolucjonista, Andrzej Potiebnia dokonał nieudanego zamachu na namiestnika Królestwa, Aleksandra Ludersa. Również na świeżo przybyłego do Warszawy nowego namiestnika, wielkiego księcia Konstantego, "czerwoni" dokonali 3 VII nieudanego zamachu.
 
    14 VIII - Policja carska aresztowała jednego z liderów "czerwonych": Jarosława Dąbrowskiego.
 
    8 X - Władze carskie zapowiedziały przeprowadzenie poboru do wojska, czyli tzw. branki, w celu zapobieżenia rozwijającym się spiskom.
 
    2 XII - Komitet Centralny Narodowy zawarł porozumienie z rosyjską organizacją spiskową "Ziemia i Wola". Określono zasady ścisłej współpracy w walce z uciskiem carskim
    18 V - Oddano do użytku pierwszy odcinek Kolei Warszawsko-Petersburskiej, łączący Warszawę z Białymstokiem.
 
    VI - Car Aleksander II wydał szereg ukazów, min. O oczynszowaniu chłopów, likwidacji serwitutów i równouprawnieniu Żydów na obszarze Królestwa Polskiego. W wyniku decyzji carskich naczelnikiem rządu cywilnego został margrabia Wielopolski, zaś namiestnikiem Królestwa, brat cara, wielki książę Konstanty Mikołajewicz.
Zmarł w Wilnie Władysław Syrokomla (Ludwik Kondratowicz), poeta i tłumacz okresu romantyzmu.
 
 
 

później

Dodaj do swoich materiałów