Baza wiedzy

od 1815 do 1819

Tablice synchronistyczne od 1815 do 1819

1 - Wydarzenia polityczne 2 - Wydarzenia gospodarcze 3 - Wydarzenia kulturalne
4 - Uwagi, komentarze

wcześniej

1
2
3
4
1815
3 V - Podczas trwania kongresu mocarstw w Wiedniu, Rosja, Austria i Prusy zawarły traktat o nowym podziale ziem polskich. Na jego podstawie Księstwo Warszawskie zostało rozwiązane, a granice pomiędzy państwami zaborczymi określono na nowo. Austria otrzymała Podhale i tzw. Galicję z Lwowem, Prusy Pomorze Gdańskie oraz departamenty bydgoski, poznański i część kaliskiego; Rosja natomiast, Mazowsze i północną Małopolskę, ziemię lubelską i siedlecką. Na obszarach przynależących do mocarstw powstały autonomiczne organizmy państwowe, dające Polakom pewną formę samorządności i reprezentacji: Królestwo Polskie - związane z Rosją, Wielkie Księstwo Poznańskie - zależne od Prus oraz Wolne Miasto Kraków (Rzeczpospolita Krakowska) - będąca pod kontrolą wszystkich trzech zaborców.
 
V - VI - Zaborcy pruski i rosyjski dokonali uroczystych proklamacji Wielkiego Księstwa Poznańskiego i Królestwa Polskiego. Namiestnikiem pierwszego państwa został książę Antoni Radziwiłł, a drugiego generał Józef Zajączek /mianowany w 1818 roku księciem/.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
27 XI - Władca Rosji Aleksander I Romanow nadał konstytucję Królestwu Polskiemu. Ustanawiała ona unię z Cesarstwem Rosyjskim - królem polskim miał być każdorazowo car,  państwa zaś miała łączyć wspólna polityka zagraniczna. Obok namiestnika Zajączka najważniejszymi osobami w Królestwie były: naczelny wódz armii, brat cara, wielki książę Konstanty Pawłowicz i cesarski pełnomocnik w Warszawie, senator Mikołaj Nowosilcow.
 
Ukazało się wybitne dzieło Stanisława Staszica z zakresu geologii p.t. "O ziemiorództwie Karpatów i innych gór i równin Polski". Postanowienia traktatu wiedeńskiego w sprawie ziem polskich z 3 V 1815 r. /wyjątki/.
1. Księstwo Warszawskie za wyjątkiem tych prowincji i okręgów, co do których inaczej postanowiono w poniższych artykułach, przyłącza się do Cesarstwa Rosyjskiego, z którym będzie przez swe prawa zasadnicze nieodwołalnie złączone jako wieczysta posiadłość JM. Cesarza Wszech Rosji, Jego Dziedziców i Następców. J. Ces. Mość. Zastrzega sobie nadać temu państwu, korzystającemu z odrębnej administracji, taką wewnętrzną rozległość, jaką uzna za stosowne. Obok innych tytułów cara przyjmie On tytuł króla polskiego...                                                                          Polacy będący poddanymi tak Rosji, jak Austrii i Prus, otrzymają reprezentację i instytucje narodowe, urządzone według zasad takiego ustroju politycznego, jaki każdy rząd, do którego należą, uzna za pożyteczne i właściwe im przyznać.
2. Część Księstwa Warszawskiego, którą pod nazwą W. Księstwa Poznańskiego posiądzie J. Kr. M. Król pruski jako pełną suwerenną własność dla siebie i swych Następców, oznaczona będzie następującą granicą: /.../
3. J. Ces., Kr. I Apostolska M. Na pełną i suwerenną własność kopalnie wielickie, jako też należący do nich obszar.
6. Miasto Kraków z Okręgiem ogłasza się po wieczyste czasy jako miasto wolne, niezależne, ściśle neutralne, a pozostające pod protekcją Rosji, Austrii i Prus.
9. Dwory: rosyjski, austriacki i pruski zobowiązują się przestrzegać i czuwać nad przestrzeganiem po wsze czasy neutralności Wolnego Miasta Krakowa z Okręgiem; żadna siła zbrojna nie może być tam pod jakimkolwiek pozorem wprowadzona.   
11. Będzie wydana pełna, powszechna i poszczególna amnestia na korzyść wszystkich osób wszelkiej godności, płci i stanu.
Pytaliśmy się jeden drugiego, co to znaczy w Warszawie ten Moskal Nowosilcow, którego można było widzieć codziennie opiłego, uganiającego się po ciasnych uliczkach za nierządnicami, a który się już do wszelkich czynności rządowych wtrącał? Cóż nam to za król, mówiliśmy, który zaczyna swoje panowanie od dania nam takich dwóch namiestników, jako dodatek do swojej konstytucji? - kwitował w swoich pamiętnikach generał Ignacy Prądzyński. Książę Adam Jerzy Czartoryski uzyskał zaledwie urząd wiceprezesa Tymczasowej Rady Stanu Królestwa Polskiego.
                             Konstytucja Królestwa Polskiego z 27 XI 1815 roku /fragmenty/.
Art. 1. Królestwo Polskie jest na zawsze połączone z Cesarstwem Rosyjskim.
Art. 2. Stosunki cywilne i polityczne, które jemu naznaczamy, jako też i związki te połączenie ustalić mające, objęte są niniejszą Ustawą, którą mu nadajemy.
Art. 3. Korona Królestwa Polskiego jest dziedziczną w Osobie Naszej i Naszych Potomków, Dziedziców i Następców, podług porządku następstwa dla tronu Cesarsko-Rosyjskiego.
Art. 4. Ustawa konstytucyjna oznacza sposób i prawidła sprawowania władzy najwyższej.
Art. 5. Król w przypadku swej nieprzytomności (nieobecności) mianuje Namiestnika, który powinien mieszkać w Królestwie. Namiestnik podług woli odwołanym być nie może.
Art. 8. Stosunki polityki zewnętrznej Naszego Cesarstwa będą wspólne Naszemu Królestwu Polskiemu.
Art. 11. Religia katolickorzymska, wyznawana przez największą część mieszkańców Królestwa Polskiego, będzie przedmiotem szczególniejszej opieki Rządu, nie uwłaczając przez to wolności innych wyznań, które wszystkie bez wyłączenia, obrządki swe całkowicie i publicznie pod protekcją Rządu odbywać mogą. Różność wyznań chrześcijańskich nie będzie stanowić żadnej różnicy w używaniu praw cywilnych i politycznych.
Art. 16. Wolność druku jest zaręczona. Prawo przepisze środki ukrócenia jej nadużycia.
Art. 19. Nikt nie będzie mógł być zatrzymanym, tylko podług form i w przypadkach prawem oznaczonych.
Art. 20. Powody zatrzymania powinny być natychmiast oznajmione na piśmie osobie zatrzymanej.
Art. 26. Wszelka własność jakiegokolwiek nazwiska i rodzaju, czyli się znajduje na powierzchni, czyli we własnościach ziemi, do kogokolwiek bądź należącą, jest świętą i nietykalną. Żadna władza nie ma prawa jej naruszyć pod jakim bądź pozorem. /.../
Art. 29. Urzędy publiczne, cywilne i wojskowe, będą mogły być sprawowane tylko przez Polaków.
1816
 
16 II - Z inicjatywy Stanisława Staszica w Kielcach powstała Szkoła Akademiczno-Górnicza, której celem było kształcenie fachowej kadry technicznej, niezbędnej w rozwijającym się górnictwie metali na obszarze Zagłębia Staropolskiego. W tym samym roku powstały też inne szkoły: Instytut Agronomiczny w Marymoncie i Szkoła Weterynarii w Burakowie koło Warszawy.
 
Stanisław Staszic utworzył Towarzystwo Rolnicze Hrubieszowskie, będące typem fundacji na rzecz chłopów. Dobra fundatora składające się z ośmiu wsi i części miasta Hrubieszów stały się wspólną własnością członków Towarzystwa, a każdy z nich posiadał w formie wieczystej dzierżawy grunt, zwolniony od pańszczyzny
 
29 V - Na  Pomorzu i Śląsku zainicjowano realizację tzw. ustawy regulacyjnej Fryderyka Wilhelma III, która początkowała na tych obszarach uwłaszczenie gospodarstw wiejskich posiadających sprzężaj i istniejących przed 1763 rokiem
19 XI - Car rosyjski i król polski Aleksander I Romanow ogłosił powstanie Królewskiego Uniwersytetu w Warszawie, składającego się z pięciu wydziałów: teologicznego, medycznego, prawniczego, filozoficznego oraz nauk i sztuk pięknych. My z Bożej
Dodaj do swoich materiałów