od 1351 do 1368

Tablice synchronistyczne od 1351 do 1368

1 - Wydarzenie polityczne 2 - Wydarzenie gospodarcze 3 - Wydarzenie kulturalne
4 - Uwagi, komentarze

wcześniej

1
2
3
4
1351
     18 IX - W wyniku śmierci księcia płockiego Bolesława III, Kazimierz III Wielki ogłosił inkorporację księstwa płockiego do Polski. Pozostałe księstwa Mazowsza przypadły krewnym zmarłego jako lenno władcy polskiego. Wyraźnie pogłębia się proces przywracania dzielnicy mazowieckiej do Korony Polskiej  
 
 
1352
     Na mocy kompromisowego układu polsko-litewskiego książęta litewscy Olgierd i Kiejstut, otrzymali zwierzchność nad  ziemiami: bełską, łucką, włodzimierską, chełmską i brzeską, zaś Kazimierz Wielki zatrzymał sobie Ruś Halicką (Czerwoną).
     2 IX - Na Wielkopolsce doszło do zawarcia przez rycerstwo tej dzielnicy konfederacji, pod dowództwem wojewody poznańskiego Macieja Borkowica. Celem konfederacji było przeciwdziałanie odbieraniu majątków rycerskich bez wyroku sądowego przez starostę królewskiego Wierzbiętę z Paniewic, a więc w pewnym stopniu wymierzona była ona również przeciwko królowi.
 
 
     Rycerstwo wielkopolskie buntowało się w ten sposób przeciwko silnej władzy królewskiej, która dążyła wówczas do podporządkowania sobie urzędów dzielnicowych. Konfederaci dopuszczali się wielu aktów przemocy wobec urzędników królewskich, a sam Maciej był posądzony o dokonywanie licznych napadów i grabieży oraz zabójstwo wojewody kaliskiego. Skazany na banicję w 1354 roku schronił się na Śląsku i tam nadal złorzeczył królowi, nadal trudnił się grabieżami i otaczał, jak podaje Długosz, gromadami rabusiów i złodziei. Król Kazimierz zniecierpliwiony skargami poddanych zwracających się raz po raz w tej sprawie do króla, nadto samą niegodziwością postępowania, każe ująć przybywającego do niego do Kalisza wspomnianego Macieja Borkowica i za jego jawne zbrodnie skazuje go wyrokiem królewskim na śmierć. Zakutego w kajdany przesyła na zamek w Olsztynie (w ziemi częstochowskiej) i wtrąca na dno strasznego więzienia. I nie zadowolił się ukaraniem go zwykłą śmiercią, ale kazał go zgładzić przez zadręczenie okrutną śmiercią głodową. Kiedy na rozkaz króla dano mu jedynie wiązkę siana i kubek wody, to wprawiło skazańca w taką wściekłość, że dla nasycenia przepastnego głodu, jak długo mógł, wyżerał własne ciało z rąk i innych miejsc.
Przytoczony z Długosza fragment na temat wyroku królewskiego na Macieju Borkowicu dotyczy wydarzeń z 1358 roku, kiedy to losy konfederacji wielkopolskiej zostały ostatecznie przesądzone, zaś śmierć przywódcy tego ruchu nastąpiła najprawdopodobniej w 1360 roku. Zginęli również jego syn i brat, zaś majątki ich zostały przez monarchę skonfiskowane.
 
1353
     Po wygaśnięciu lokalnych gałęzi piastowskich w ziemi dobrzyńskiej i łęczyckiej król polski ogłasza wcielenie obu ziem do państwa polskiego.
     Książę świdnicko-jaworski Bolko zobowiązuje się wobec cesarza Karola IV Roberta, że w przypadku bezpotomnej śmierci jego księstwo, tak jak wcześniej inne ziemie śląskie, przejdzie na własność Królestwa Czech.
     Litwini po złamaniu rozejmu z Polską najechali pod wodzą księcia Lubarta na podporządkowaną Kazimierzowi Ruś Halicką i spalili Halicz, a następnie wtargnęli na ziemie polskie, docierając aż pod Zawichost. Cała wyprawa przyniosła bardzo duże straty Polsce, gdyż najeźdźcy wymordowali wielu mieszkańców i zagarnęli znaczne łupy. Król Kazimierz, aby zabezpieczyć się na przyszłość przed podobnymi napadami zdecydował o otoczeniu miasta Płocka murem obronnym.
 
 
 
1355
     24 I - W Budzie została zawarta umowa sukcesyjna pomiędzy królem węgierskim Ludwikiem i królem polskim Kazimierzem. Obecna na zjeździe w Budzie delegacja panów polskich zgodziła się uznać prawo Ludwika do sukcesji po Kazimierzu, ale jedynie w linii męskiej i to w zamian za liczne zobowiązania władcy z dynastii Andegawenów wobec rycerstwa polskiego.
     27 XII - Książę mazowiecki Siemowit III złożył w Kaliszu hołd lenny królowi polskiemu Kazimierzowi III, z wszystkich ziem Mazowsza. Jednocześnie król zwolnił Siemowita z zależności lennej od Andegawenów w przypadku swej śmierci.
 
 
 
1356
     1 V - Na zjeździe polsko-czeskim w Pradze Kazimierz zrzeka się ostatecznie praw do Śląska, w tym księstwa świdnicko-jaworskiego, zaś cesarz Karol IV Robert zrezygnował z praw do zwierzchnictwa nad Mazowszem.
     17 VI - Król polski nadał przywilej lokacyjny dla miasta Lwowa. Jednocześnie z nadaniem prawa magdeburskiego mieszczanie narodowości ormiańskiej, żydowskiej, tatarskiej i ruskiej uzyskali prawo do własnego sądownictwa.
     5 X - Kazimierz III Wielki ustanowił na zamku krakowskim Sąd Wyższy Prawa Niemieckiego, przeznaczony dla wójtów i sołtysów obszarów Małopolski. Miał on udaremnić odwoływanie się miast i dóbr wiejskich o pouczenia prawne do sądu w Magdeburgu.
 
 
     Polskę opuściła druga żona Kazimierza Wielkiego, królowa Adelajda. Po piętnastu latach nieudanego pożycia i upokarzającym pobycie na zamku w Żarnowcu, w towarzystwie swego ojca, który osobiście po nią przybył, wyjechała do rodzinnej Hesji. Wyrzucał potem Jan Długosz królowi polskiemu, że urodziwą i pobożną żonę odrzucił i nie poprzestając na zwykłych nałożnicach związał się w tym czasie z pewną szlachcianką czeską, Rokiczanką, kobietą rzadkiej, niespotykanej urody, sprowadzoną z Pragi, dokąd jeździł i zwykle dłużej się tam zatrzymywał. /.../ Chociaż gorąco kochał swoją wspomnianą wyżej nałożnicę Rokiczankę, której uroda go oczarowała, kiedy się jednak dowiedział od jednego z pokojowców, że jest łysa i ma świerzb i wreszcie kiedy nie ufając donosowi i zostawiając osąd własnym oczom, stwierdził to osobiście, natychmiast ją usunął i wziął sobie za nałożnicę kobietę żydowskiego pochodzenia Esterę, z powodu jej niezwykłej urody.
1357
     Na polecenie króla Kazimierza sporządzone zostały statuty dla Wielkopolski, porządkujące na wiele lat prawo zwyczajowe w tej dzielnicy. W następnych latach, prawdopodobnie przed 1362 rokiem ogłoszone podobne statuty dla Małopolski. Kazimierzu Wielkim utrwaliło się powiedzenie, że zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną. Jak żaden z dotychczasowych władców dbał on rzeczywiście o rozwój gospodarczy kraju, wiele miast lokując, otaczając murami i przyznając liczne prawa handlowe. Przemyślana polityka gospodarcza szybko przyniosła oczekiwane efekty przyczyniając się do rozkwitu miast i wzrostu zamożności państwa. Jak podaje "Kronika katedralna krakowska" król  Kazimierz naprzód ozdobił zamek krakowski podziwu godnymi domami, wieżami, rzeźbą, malowidłami, dachami wielkiej piękności. Naprzeciw zaś zamku krakowskiego, po drugiej stronie Wisły, koło kościoła, który się nazywa Skałką, wymurował miasto, które od imienia swego nazwał Kazimierzem, jak również wiele innych miast, a mianowicie: Wieliczkę i Skawinę, Lanckoronę, zamek Olkusz, Będzin, Lelów, miasto i zamek Czorsztyn, zamek Niepołomice, zamek Ojców, zamek Krzepice, zamek w ziemi sandomierskiej i samo miasto Sandomierz, Wiślicę, Szydłów, Radom, Opoczno, Wąwolnicę, miasto Lublin, miasto i zamek w Sieciechowie, w Solcu, w Zawichoście, zamek w Nowym Mieście zwanym Korczyn; w Wielkopolsce miasto Kalisz, Pyzdry, Stawiszyn, miasto i zamek Konin, zamki w Nakle, w Wieluniu, w Międzyrzeczu, w Ostrzeszowie, miasto Wieluń, zamek Bolesławiec; w ziemi kujawskiej Kruszwicę, Złotorię, Przedecz, Bydgoszcz; w ziemi sieradzkiej obronny zamek Piotrków, miasto Brzeźnicę i zamek; w ziemi łęczyckiej samo miasto i zamek
Dodaj do swoich materiałów