+ Pokaż spis treści

Nizina Mazowiecka


Położenie

Jest największą z nizin środkowopolskich. Od północy jest ograniczona wzgórzami Pojezierza Mazurskiego, od południa wzniesieniami Niecki Nidziańskiej, wyżyn Kieleckiej i Lubelskiej, na zachodzie graniczy z Pojezierzem i Niziną Wielkopolską, zaś ku wschodowi przechodzi w Nizinę Podlaską.


Budowa geologiczna i ukształtowanie powierzchni

Centralną część Niziny Mazowieckiej tworzy kotlinowate obniżenie zwane Kotliną Warszawską, która powstała na założeniach rozległej tektonicznej niecki brzeżnej. Ten fragment niecki brzeżnej został nazwany Niecką Mazowiecką. Niecka ta została utworzona w osadach mezozoicznych i wypełniona naprzemianległymi (przepuszczalnymi i nieprzepuszczalnymi) osadami trzeciorzędowymi.

W krajobrazie przeważają płaskie lub lekko faliste równiny, ukształtowane w czasie zlodowacenia środkowopolskiego. Kotlinę Warszawską otaczają wysoczyzny, czyli rozległe i płaskie tereny wznoszące się ponad dnami pradolin, zbudowane z materiału morenowego. Urozmaiceniem są miejscami dość głęboko wcięte doliny rzeczne z terasami oraz piaszczyste wydmy w dolinie Wisły (teren Puszczy Kampinoskiej). Charakterystyczne dla regionu są wysokie skarpy wzdłuż rzek, powstałe na skutek podcięcia krawędzi wysoczyzn przez wodę.

Klimat

Lata są ciepłe, a zimy dość chłodne zwłaszcza na północy i wschodzie. Latem średnie wartości temperatur są wyrównane 18°C - 18,5°C (średnia roczna 8°C). Opady roczne, jedne z najniższych w Polsce, wahają się od 500 mm na zachodzie do 600 mm na wschodzie i południu.

Wody

Osią niziny jest dolina Wisły, przecinająca ją z południowego-wschodu na północny-zachód.

Dopływy Wisły (Wkra, Pilica, Bzura, Narew) zbiegają się koncentrycznie w Kotlinie Warszawskiej. Najrozleglejszym zbiornikiem wodnym jest Jezioro Zegrzyńskie, utworzone sztucznie (jezioro antropogeniczne) podczas budowy zapory w Dębem na Narwi.

Gleby

Na całym obszarze przeważają gleby bielicowe wytworzone na piaskach, rzadziej gleby brunatne na glinach. W dolinach większych rzek (Wisła, Pilica, Narew) występują mady. Miejscami na wilgotnych utworach pylastych występują czarne ziemie (okolice Sochaczewa, Grójca, Błonia).

Szata roślinna

Naturalną roślinność stanowią lasy. Największymi kompleksami leśnymi są puszcze: Kampinoska, Kurpiowska (z Puszczą Zieloną), Biała i Kozienicka oraz lasy wzdłuż prawego brzegu Wisły. Dominuje drzewostan iglasty, prawie wyłącznie sosnowy. Znajduje się tu jeden z największych parków narodowych w Polsce - Kampinoski Park Narodowy, oraz kilka parków krajobrazowych.

Walory turystyczne

Jednym z głównych ośrodków turystyczno-wypoczynkowych jest Jezioro Zegrzyńskie z licznymi kąpieliskami i z możliwością uprawiania sportów wodnych. Dużą popularnością cieszą się doliny rzek Pilicy i Świdra z miejscowościami położonymi wśród sosnowych lasów (Świder). Częstym miejscem wycieczek mieszkańców Warszawy jest Puszcza Kampinoska (park narodowy, cmentarz w Palmirach).Słynne jest także uzdrowisko w Konstancinie - Jeziornej (wody mineralne, tężnia).