+ Pokaż spis treści

Mecenat

Terminem tym określa się wspieranie nauki, sztuki, opiekę roztaczaną nad artystami i ludźmi utalentowanymi. W Polsce mecenat królewski nie był zinstytucjonalizowany, ale z hojności monarchy korzystało wielu artystów (na przykład Mikołaj Rej i Jan Kochanowski). Opieka biskupa Andrzeja Krzyckiego pozwoliła chłopskiemu synowi, Klemensowi Janicjuszowi, zdobyć wykształcenie i sławę. Najhojniejszym opiekunem artystów był kanclerz Jan Zamojski: wspierał

Na przełomie XV i XVI wieku do Polski przybywali renesansowi pisarze i artyści. Dwory magnackie spełniały funkcje mecenasowskie, a uniwersytet w Krakowie cieszył się sławą także za granicą (gdy studiował na nim Mikołaj Kopernik, posiadał jedną z dwóch tylko katedr matematyki w Europie: druga znajdowała się w Bolonii). Bywali również polscy magnaci mecenasami humanistów europejskich: Jan Łaski zakupił bibliotekę Erazma z Rotterdamu, lecz pozostawił mu ją do dożywotniego użytku.

Mecenat w Polsce nigdy jednak nie osiągnął rozmiarów znanych z Europy.

Wielkim renesansowym mecenasem jest dwór papieski. Artyści i pisarze znajdują schronienie i wsparcie we Florencji pod rządami Medyceuszy, w Mediolanie pod panowaniem Sforzów. Monarchie europejskie, a także rody włoskie, które w burzliwy nieraz sposób zdobyły władzę, pragnęły udokumentować licznymi dziełami sztuki swoją wielkość.