Komunikacja


Komunikacja jest systemem technicznym, organizacyjnym i funkcjonalnym zajmującym się przemieszczaniem pasażerów i towarów (transport) oraz przekazywaniem informacji na odległość (łączność).

TRANSPORT

 

  • lądowy - kolejowy, samochodowy, rurociągowy
  • wodny - śródlądowy i morski
  • powietrzny - lotniczy


Transport kolejowy
 

  • odgrywa mniejszą rolę niż samochodowy
  • ma znaczenie przy przewozie ładunków masowych na duże odległości, głównie w krajach w których gospodarka jest zdominowana przez przemysł wydobywczy i ciężki
  • najwięcej ładunków (w tono-km) przewożą koleje Stanów Zjednoczonych, Rosji, Chin, Indii i Ukrainy
  • najwięcej pasażerów przewożą koleje Japonii, Chin, Indii i Rosji
  • przewozach międzynarodowych utrudnieniem jest nierównomierne rozmieszczenie sieci kolejowej głównie w Afryce, Azji i Ameryce Południowej


Gęstość sieci kolejowej w poszczególnych krajach jest różna:

  • największą gęstość linii kolejowych mają w przeliczeniu na 100 km2: Szwajcaria, Niemcy, Czechy
  • najmniejszą gęstość linii kolejowych mają w przeliczeniu na 100 km2: Australia, Rosja, Chiny i Kanada - są to przede wszystkim kraje rzadko zaludnione o dużej powierzchni

Obecnie obserwuje się w krajach wysoko rozwiniętych dążenie do modernizacji głównych szlaków transportu kolejowego oraz budowę linii szybkiej kolei elektrycznej.

We Francji istnieją dwie linie szybkiej kolei elektrycznej (TGV):

  • Paryż - Lyon
  • Paryż - Lille i Calaise (tzw. TGV - Nord)


W Niemczech ( ICE):

  • Hanower - Wurzburg
  • Mannheim - Stuttgard
  • oraz w Japonii (Hikari), we Włoszech (ETR)


Zalety szybkiej kolei elektrycznej:

  • zużywa dwa razy mniej energii niż samochód
  • zużywa ok. cztery razy mniej energii niż samolot
  • minimalizuje czas podróży


Transport samochodowy
 

  • jest dominującym rodzajem transportu w przewozach pasażerów i ładunków na krótkich i średnich dystansach
  • jego funkcjonowanie zależy przede wszystkim od jakości i gęstości dróg
  • najwięcej ładunków (w tono-km) przewożą samochody w Stanach Zjednoczonych, Japonii, Niemczech i Rosji
  • najwięcej pasażerów przewożą samochody w Rosji, Japonii, Turcji, Niemczech i Stanach Zjednoczonych
  • obecnie pod względem masy ładunków w przewozach międzynarodowych ustępuje jedynie transportowi morskiemu


Podział dróg ze względu na pełnione funkcje:


  • lokalne
  • krajowe
  • międzynarodowe


Autostrady:

  • są kosztownym przedsięwzięciem stąd stać na nie tylko niektóre kraje
  • w Europie Zachodniej stanowią 1,2% długości dróg
  • najwyższy ich udział na świecie mają: Japonia 3% i Kanada 2%


Najwięcej autostrad w Europie posiadają:

  • Niemcy
  • Belgia
  • Holandia
  • Francja
  • Wielka Brytania

 

Transport rurociągowy

 

  • jest najtańszym środkiem masowego transportu
  • odgrywa dużą rolę w handlu międzynarodowym

 

Rurociągami transportowane są:

 

  • węglowodory płynne i gazowe (ropa naftowa i gaz ziemny)
  • woda



Zalety tej dziedziny transportu:

 

  • tania eksploatacja rurociągów
  • oszczędność miejsca
  • szybki transport
  • wpływ na środowisko

 

Najdłuższą sieć rurociągów mają:

 

  • Stany Zjednoczone Ameryki (ropociągi: 340 tys. km, gazociągi: 400 tys. km)
  • Rosja (ropociągi: 48 tys. km, gazociągi: 140 tys. km)

 

Transport wodny śródlądowy

 

  • charakteryzuje się stosunkowo długim czasem dostawy (ze względu na zmiany klimatyczne)
  • głównie wykorzystywany jest do przewozu ładunków masowych w dużych partiach: węgla, drewna, rud żelaza, materiałów budowlanych , surowców chemicznych
  • największą rolę odgrywa w Stanach Zjednoczonych i Europie

 

Drogi transportu:

 

  • naturalne - rzeki , jeziora
  • sztuczne - kanały, sztuczne zbiorniki wodne

 

Systemy żeglugi śródlądowej:
 

  • Europa: Ren, Dunaj, Rodan, Sekwana, Dniepr, Odra, Łaba, Pad, Wołga
  • Ameryka Północna: system Wielkich Jezior i rzeki Św. Wawrzyńca oraz Missisipi, Missouri
  • Ameryka Południowa: Amazonka, Parana, Paragwaj
  • Azja: Ganges, Jangcy, Amur
  • Afryka: Zambezi, Niger

 

Transport morski


W strukturze przewozowej dominują ładunki masowe: płynne (jak ropa naftowa) oraz suche (węgiel kamienny, rudy żelaza, zboża i owoce)


Rodzaje transportu morskiego:

  • międzykontynentalny
  • kabotażowy - przewozy międzyregionalne


Rodzaje żeglugi kabotażowej:

  • mały kabotaż - w obrębie jednego morza
  • duży kabotaż - w obrębie wielu mórz


Największe porty morskie świata:

  • Rotterdam
  • Antwerpia
  • Marsylia
  • Chiba
  • Singapur
  • Hongkong 
  • Houston 
  • Nagoja
  • Jokohama
  • Kawasaki


Rodzaje portów:

  1. wyspecjalizowane:

    - Ras Tanura w Arabii Saudyjskiej, Charg w Iranie, Mina al.-Ahmadi w Kuwejcie, Maracaibo w Wenezueli (ropa naftowa)
    - Lulea w Szwecji (rudy żelaza)
    - Hampton Road w Stanach Zjednoczonych (węgiel kamienny)
    - Santos w Brazylii (kawa i kakao)
    - Thunder Bay w Kanadzie (zboża)
    - Bordeaux we Francji (wina)

  2. uniwersalne: Rotterdam, Antwerpia, Hamburg, Marsylia


Transport lotniczy

 

  • jest najnowocześniejszą gałęzią transportu i zarazem bardzo kapitałochłonną
  • najwięcej ładunków (w tono-km) przewożą samoloty: Stanów Zjednoczonych, Japonii, Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii
  • najwięcej pasażerów przewożą samoloty: Stanów Zjednoczonych, Japonii, Wielkiej Brytanii, Rosji, Niemiec


Zalety transportu lotniczego:

  • przewozi towary (świeże owoce, warzywa, kwiaty) i ludzi z dużą prędkością
  • powoduje niewielkie zanieczyszczenie środowiska
  • przydatny w dostarczaniu poczty ekspresowej


Największe porty lotnicze na świecie:

  • O'Hare ( w rejonie Chicago) 
  • Forth Worth (w Dallas)
  • JFK Airport (pod Nowym Jorkiem)
  • Haneda (w Tokio)
  • Heathrow (pod Londynem)
  • Charles de Gaulle (pod Paryżem)


Największe towarzystwa lotnicze:
 

  1. Lufthansa
  2. Air France
  3. British Arways
  4. Air India
  5. Alitalia 
  6. JAL
  7. KLM
  8. SAS

 


ŁĄCZNOŚĆ


Łączność bierze udział w prawidłowym funkcjonowaniu wszystkich dziedzin życia społecznego i gospodarczego. Należy do najbardziej kapitałochłonnych dziedzin współczesnej komunikacji.

Podział łączności:

  • przewodowa (telefony, teleksy, poczta elektroniczna)
  • bezprzewodowa (poczta, radio, telewizja, telefonia komórkowa)


Miarą rozwoju łączności jest liczba telefonów przypadająca na tysiąc mieszkańców:

  • Stany Zjednoczone ok. 1000 telefonów
  • Etiopia, Pakistan - 3 do 7 telefonów
  • Polska ok. 140 telefonów