+ Pokaż spis treści

Filozofia grecka


Na przełomie VII i VI wieku p.n.e. w jońskich koloniach w Azji Mniejszej, szczególnie w Milecie, pojawił się nowy typ refleksji: filozofia. W drugiej połowie VI wieku p.n.e. filozofia rozwijała się także w koloniach greckich na południu Italii, dokąd emigrowali Jonowie z Azji Mniejszej, po podbiciu tamtejszych miast greckich najpierw przez Medów a później przez Persów.

Termin: filozof - został stworzony przez Pitagorasa z Samos (ur. ok. 570 r. p.n.e.), jednak później Grecy zgodnie wskazywali na Talesa z Miletu (ur. ok. 625 r. p.n.e.), jako na pierwszego filozofa (rzutowali ten termin w przeszłość). Talesa umieszczano również na spisach "siedmiu mędrców". Samo słowo filozofia znaczy dosłownie "miłość mądrości", bezinteresowne poszukiwanie prawdy o naturze rzeczywistości: przyrodzie i człowieku (w wymiarze indywidualnym i społecznym). Początkowo filozofia grecka określa się w opozycji do wierzeń religijnych, by później włączyć do swoich rozważań problem bóstwa, jednak już całkiem inaczej traktowała to zagadnienie, niż wierzenia ludowe.

Podstawowe okresy w dziejach filozofii greckiej wyznaczone były przez główne problemy, którymi zajmowali się myśliciele i zarazem przez tło historyczno-społeczne:
 

  • - najpierw filozofowie zajmowali się światem przyrody (jońska filozofia przyrody, w Azji Mniejszej i na południu Italii); równolegle zagadnieniem bytu i duszy (na południu Italii), (VI i pierwsza połowa V w. p.n.e.) - to pierwszy okres;
  • - później życiem społecznym i indywidualnym człowiekiem w powiązaniu z życiem społecznym, choć zagadnienia przyrodnicze były nadal rozpatrywane (okres klasyczny z głównym ośrodkiem w Atenach), (druga połowa V w. i IV w. do 322 r. p.n.e.) - to drugi okres;
  • - następnie przede wszystkim szczęściem indywidualnego człowieka na tle wyobrażeń przyrody i możliwości poznawczych człowieka (w okresie hellenistycznym, od 322 r. p.n.e. do ok. 30 r. n.e.) - to trzeci okres;
  • - w ostatnim stadium filozofia grecka wiązała się z wyobrażeniami religijnymi pochodzenia także nie greckiego i szeroko rozważała Absolut i irracjonalne, ekstatyczne stany duszy, choć i zagadnienia okresu poprzedniego miały swoich zwolenników (w okresie rzymskim, od ok. 30 r. p.n.e. do 529 r. n.e.) - to czwarty okres.

Główne problemy filozofii greckiej

       
Natura przyrody
Jak człowiek poznaje rzeczywistość
Wolność człowieka
Bogowie
Starożytni Grecy od najdawniejszych czasów wyobrażali sobie świat bogów podobnych do ludzi.
Miejsce człowieka w społeczeństwie

Filozofowie greccy

        
Platon
Platon był Ateńczykiem, żył w latach 427 - 347 p.n.e.
Sokrates
Pochodził z biednej rodziny, nie cenił bogactwa ani sławy, chodził boso.
Sofiści
Arystoteles