+ Pokaż spis treści

Chromatyna - sposób na zabezpieczenie informacji genetycznej

Rysunek nr 2.b. przedstawiający sposób upakowania DNA w jądrze komórkowym.Chromatyna jest to struktura występująca w jądrze komórkowym, w komórkach eukariotycznych. Chromatynę tworzy DNA połączone z białkami zasadowymi.

Podstawową jednostką chromatyny jest nukleosom. Nukleosom to dwuniciowa cząsteczka DNA owinięta wokół walca, zbudowanego z białek histonowych (histonów). Walec jest oktamerem, złożonym z ośmiu cząsteczek białek.

Rysunek nr 2.a. przedstawiający budowę nukleosomu.

Tak skręcone DNA tworzy fibrylę chromatynową, jest to postać DNA podczas interfazy (części cyklu komórkowego, kiedy komórka nie ulega podziałowi). Chromatyna w jądrze komórkowym przyjmuje różne stopnie upakowania (spiralizacji). Chromatyna najściślej upakowana nazywana jest heterochromatyną. Chromatyna o nieco luźniejszej strukturze to euchromatyna. Odczyt informacji genetycznej związany jest z rozluźnieniem struktury chromatyny.

Nie wystarczy samo nawinięcie na histony, by cząsteczka DNA zmieściła się w jądrze komórkowym. Niezbędna jest jej dalsza spiralizacja. Fibryle chromatynowe zwijają się w solenoidy, bardzo ciasne spirale, te z kolei tworzą pętle zwane domenami. Jeżeli komórka przygotowuje się do podziału następuje dalsza spiralizacja materiału genetycznego - powstają chromosomy.

Histony, a co za tym idzie i nukleosomy, występują wyłącznie w komórkach eukariotycznych.Dlatego w komórkach prokariotycznych DNA nie tworzy chromatyny.