+ Pokaż spis treści

Choroby wirusowe

Choroby wirusowe


Wirusy
atakują nie tylko ludzi i zwierzęta, lecz również rośliny, a nawet bakterie. Biorąc pod uwagę organizm gospodarza, w którym pasożytuje wirus, wirusy dzielimy na:

  • bakteriofagi - wirusy bakteryjne, np. bakteriofag T4, bakteriofag l (lambda),
  • wirusy roślinne - np. wirus mozaiki tytoniu,
  • wirusy zwierzęce - atakują zarówno kręgowce jak i bezkręgowce.

W wyniku zarażenia wirusem u roślin mogą wystąpić następujące objawy: zmiany koloru (plamy, smugi), martwica tkanek (nekroza), zaburzenia wzrostu (karłowatość) lub rozwoju. Istotną rolę w przenoszeniu wirusów roślinnych odgrywają roślinożerne zwierzęta (np. owady lub nicienie). Wirusy roślinne mogą namnażać się w zaatakowanej komórce, osiągając ogromną liczbę kopii. Na przykład wirus mozaiki tytoniowej może stanowić ponad 10 procent suchej masy zaatakowanej rośliny. Inne wirusy roślinne to: wirus mozaiki kalafiora, wirus X ziemniaka, wirus plamistej rdzy pomidorów, wirus mozaiki ogórka, wirus żółtej karłowatości jęczmienia, wirus żółtaczki buraków, wirus utajonej choroby goździka.

Ostre, zakaźne, wirusowe choroby zwierząt to np.:

 

 

  • pryszczyca - zaraza pyska i racic występuje u przeżuwaczy i świń;
  • nosówka - (nie należy jej mylić z nosacizną, która jest chorobą wywoływaną przez bakterie); nieżyt spojówek, dróg oddechowych i przewodu pokarmowego, może wystąpić wysypka, porażenia nerwowe i drgawki, często doprowadza do śmierci zwierzęcia, występuje u psów, norek, lisów, wilków,
  • wścieklizna - śmiertelna choroba,występuje u ptaków i ssaków, zwłaszcza drapieżnych, może zostać przeniesiona na człowieka przez ślinę chorych zwierząt, najczęściej przy ugryzieniu; objawy: wodowstręt, trudność w połykaniu, podniecenie i napady szału, porażenie kończyn.

Choroby wirusowe człowieka to:

  • nieżyt (katar) nosa, gardła lub krtani;
  • zapalenie spojówek;
  • łagodne (niezłośliwe) nowotwory - np. brodawki;
  • opryszczka - piekące pęcherzyki na wargach, w jamie ustnej lub na policzkach, jeżeli wirus zaatakuje gałkę oczną może powodować uszkodzenie wzroku;
  • ospa - do niedawna groźna choroba epidemiczna, powodująca śmierć połowy chorych; objawy to: gorączka, ropiejąca wysypka, po której zostają trwałe blizny;
  • ospa wietrzna - na ogół niegroźna choroba zakaźna, charakteryzująca się wysypką skórną;
  • półpasiec - wirusowe zapalenie nerwów czuciowych; objawy: silne bóle, osłabienie, wysypka na skórze w miejscach unerwionych przez zaatakowane neurony (komórki nerwowe);
  • paraliż dziecięcy - polio (poliomyelitis), choroba Heinego - Medina, ostra choroba zakaźna, źródłem zarażenia zanieczyszczone wirusem woda lub pokarm, wirus atakuje i uszkadza komórki ośrodkowego układu nerwowego, powodując śmierć lub porażenia i niedowłady mięśni unerwionych przez zaatakowane neurony;
  • grypa - choroba zakaźna, przenoszona drogą kropelkową, niebezpieczna dla ludzi osłabionych i chorych (zwłaszcza na choroby serca i płuc), groźne również powikłania pogrypowe, spowodowane zakażeniami bakteryjnymi;
  • świnka - zapalenie ślinianek przyusznych, ostra choroba zakaźna, przenoszona drogą kropelkową, niebezpieczne są powikłania takie jak zapalenie opon mózgowych, jąder, jajników grożące bezpłodnością;
  • kleszczowe zapalenie mózgu - groźna, nieraz śmiertelna choroba, przenoszona przez kleszcze, źródłem wirusa są dziekie ssaki leśne, takie jak myszy, jeże, krety;
  • żółta febra - ostra, epidemiczna i endemiczna (występująca na określonym obszarze) choroba zakaźna, występuje w tropikach w organizmach dzikich zwierząt, na człowieka przenoszona przez komary; objawy: wysoka gorączka, żółtaczka (zażółcenie skóry i białek, jest objawem wielu chorób związanym z uszkodzeniem wątroby), dochodzi do niewydolności nerek i do martwicy wątroby, często kończy się śmiercią w ciągu kilku dni;
  • różyczka - choroba zakaźna przenoszona drogą kropelkową, łagodny przebieg, wysypka na skórze, bardzo niebezpieczna dla płodu (powoduje uszkodzenie dziecka lub poronienie), obecnie w Polsce istnieje możliwość zaszczepienia kobiety przed planowaną ciążą (ponieważ w szczepionce znajduje wirus, powinno mieć miejsce na trzy miesiące, a najlepiej pół roku przed zajściem w ciążę);
  • gorączki krwotoczne - ostre wirusowe choroby o bardzo gwałtownym przebiegu, niektóre w 90% śmiertelne; wirusy wywołujące gorączki krwotoczne (np. wirus Ebola) uznano za czynniki zakaźne o czwartym, najwyższym stopniu zagrożenia, występują w tropikalnych lasach, w organizmach żyjących tam zwierząt; u człowieka wirus atakuje jednocześnie wiele organów wewnętrznych, zwłaszcza wątrobę, która przestaje produkować wystarczającą ilość czynników krzepnięcia krwi; śmierć następuje w wyniku zewnętrznych i wewnętrznych krwotoków;
  • wirusowe zapalenie wątroby (wzw, żółtaczka zakaźna) - poznano kilka typów wzw: wzw typu A jest chorobą o łagodnym przebiegu, przenoszoną drogą pokarmową; wzw typu B, czyli żółtaczka wszczepienna, ma ciężki przebieg, prowadzi do śmierci lub kalectwa w wyniku poważnego uszkodzenia wątroby, wirus żółtaczki wszczepiennej może utrzymywać się we krwi zarażonej osoby przez kilkanaście lat, jest wyjątkowo odporny na działanie wysokich temperatur, niestety częste są przypadki zarażenia pacjentów podczas zabiegów medycznych, w Polsce jest dostępna szczepionka przeciw wzw typu B.