+ Pokaż spis treści

Bitwa pod Grunwaldem

Bitwa pod Grunwaldem


  • 1409-11 wielka wojna z Zakonem Krzyżackim
  • 1410 bitwa pod Grunwaldem
  • 1411 tzw. I pokój toruński


1.   Zakon Krzyżacki organizując silne państwo zaczął zagarniać północne ziemie polskie. Jednoczone po okresie rozbicia dzielnicowego Królestwo Polskie starało się do tego nie dopuszczać i odzyskać ziemie już utracone.
Konflikt polsko - krzyżacki zaczął się w 1308 roku, gdy wezwani na pomoc, przez króla Władysława ?okietka, Krzyżacy zagarnęli Gdańsk i Pomorze Gdańskie. ?okietek nie miał dostatecznych sił, aby się im przeciwstawić i ziemie te od 1309 roku były w rękach Zakonu.

2.   Unia polsko - litewska i chrzest Litwy były dla Zakonu Krzyżackiego klęską polityczną. Stawiały pod znakiem zapytania jego obecność i działalność nad Bałtykiem. Krzyżacy próbowali osłabić, a nawet zerwać więzy łączące Wielkie Księstwo Litewskie i Królestwo Polskie.

3.   Głównym obszarem spornym pomiędzy Państwem Krzyżackim a Wielkim Księstwem Litewskim była Żmudź, zaś z Królestwem Polskim Pomorze Gdańskie. W 1409 roku na Żmudzi wybuchło kolejne antykrzyżackie powstanie, które wspierał Witold m.in. zaciągając rycerzy polskich. Jednocześnie trwały spory graniczne polsko-krzyżackie zaognione opanowaniem przez Krzyżaków ziemi dobrzyńskiej. W tej sytuacji doszło do wypowiedzenia przez Zakon wojny.

4.   Zima 1409/1410 była okresem przygotowań obu stron do kampanii. Równolegle rywalizowały wywiady obu stron. Trzeba podkreślić ogromne znaczenie tych działań, dzięki którym Jagiełło dokładnie znał plany krzyżackie - szpiegiem króla był m. in. pokojowiec wielkiego mistrza Staszko z Bolemina.

5.   Działania wojenne rozpoczęły się na przełomie czerwca i lipca 1410 roku. Siły polsko-litewskie połączyły się pod Czerwińskiem i ruszyły w kierunku na Malbork.
Zamiarem Jagiełły było sprowokowanie Krzyżaków do przyjęcia walnej bitwy w otwartym polu. Doszło do niej 15 lipca 1410 roku w okolicach Grunwaldu.

6.   Bitwa pod Grunwaldem zakończyła się wielkim zwycięstwem wojsk polsko-litewskich. W czasie walki zginął Wielki Mistrz Zakonu Krzyżackiego Ulryk von Jungingen.

7.   Po bitwie pod Grunwaldem liczne zamki i miasta pruskie z Gdańskiem na czele poddały się królowi polskiemu. Jagiełło z wojskami rozpoczął oblężenie Malborka. Jednak wycofanie się Litwinów, którzy obawiali się nadmiernego wzrostu znaczenia Polski, , zaważyła o odstąpieniu od oblężenia.

8.   Wojna 1409/11, zwana Wielką Wojną zakończyła się podpisaniem w 1411 roku pokoju w Toruniu. Na jego mocy Polska odzyskała jedynie ziemię dobrzyńską (Pomorze Gdańskie odzyskamy dopiero w 1466 roku), a Litwa Żmudź. Zakon poniósł ogromną klęskę militarną.



Bitwa pod Grunwaldem, mal. Jan Matejko (fot. wikimedia)


Zakon Najświętszej Marii Panny - Krzyżacy
5 marca 1198 roku powstał Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie. W ten sposób bractwo przekształciło się w zakon rycerski, który poza funkcjami szpitalnymi spełniał również posługi czysto wojskowe. Zakon przyjął regułę templariuszy, zaś od czarnego krzyża noszonego na białych płaszczach, który stał się znakiem braci zakonnych, wywodziła się popularna ich nazwa - Krzyżacy.