1919

Tablice synchronistyczne 1919

1 - Wydarzenia polityczne 2 - Wydarzenia gospodarcze 3 - Wydarzenia kulturalne
4 - Uwagi, komentarze

wcześniej

1
2
3
4
1919
    2 I - Komisariat NRL w Poznaniu mianował mjr. Stanisława Taczaka naczelnym wodzem wojsk w byłym zaborze pruskim. Do Warszawy z Poznania przybył Ignacy Paderewski i spotkał się z Józefem Piłsudskim w sprawie zawarcia porozumienia pomiędzy Komitetem Narodowym Polskim Romana Dmowskiego w Paryżu a władzami w Warszawie.
 
    3 I - Generał Jan Romer stanął na czele grupy wojsk "Bug", przeznaczonej do walk z Ukraińcami w Galicji.
 
    4 I - Przywódcy stronnictw prawicowych po naradzie u Ignacego Paderewskiego przedłożyli Tymczasowemu Naczelnikowi Państwa żądanie dymisji rządu Moraczewskiego i powołania gabinetu złożonego z polityków trzech zaborów.
 
    4/5 I - W Warszawie doszło do próby zamachu politycznego kierowanej przez grupę prawicowych polityków (płk Marian Januszajtis, ks. Eustachy Sapieha, Jerzy Zdziechowski), którzy próbowali obalić rząd. Zamachowcy aresztowali min. Jędrzeja Moraczewskiego, Stanisława Thugutta i Leona Wasilewskiego; próba zatrzymania Józefa Piłsudskiego i gen. Stanisława Szeptyckiego zakończyła się jednak niepowodzeniem. Wkrótce komendę miasta opanowały wojska rządowe i spiskowcy zelżeni przez Naczelnika, który ostro napiętnował ich działania, poddali się. Rząd ogłosił w stolicy stan wyjątkowy i zapowiedział, że nie zawaha się przed ukaraniem winnych zamachu. Ostatecznie jednak do spełnienia tej zapowiedzi nie doszło.
 
    7 I - Naczelnik Piłsudski ustnie mianował gen. Józefa Dowbór-Muśnickiego komendantem wojsk w Poznaniu. Oznaczało to faktyczne przekazanie władzy nad powstaniem wielkopolskim temu dowódcy.
 
    16 I - Po dymisji rządu Jędrzeja Moraczewskiego Piłsudski powołał nowy gabinet, Ignacego Paderewskiego. Komitet Narodowy Polski podporządkował się rządowi Paderewskiego i uznał Józefa Piłsudskiego jako Tymczasowego Naczelnika Państwa.
 
    18 I - W Wersalu zaczęła się konferencja pokojowa. Na czele delegacji reprezentującej Polskę stanęli Roman Dmowski i Ignacy Paderewski.
 
    23 I - Wojska czechosłowackie zerwały niespodziewanie wcześniejsze porozumienie i zajęły polską część Śląska Cieszyńskiego.  
 
    26 I - Odbyły się wybory do Sejmu Ustawodawczego. Wybranych zostało 296 posłów. Na obszarze dawnego Królestwa Polskiego zwyciężyła endecja, uzyskując 45% głosów, przed PSL "Wyzwoleniem" - 22%. W Galicji wybory wygrało PSL "Piast" - 34%, przed PSL "Lewicą" - 19%, PPSD -18% i endecją - 11%.
 
    28 I - Wojska niemieckie rozpoczęły kontrofensywę na froncie wielkopolskim, zmuszając siły powstańcze do defensywy. Ciężkie walki toczyły się na przełomie stycznia i lutego w rejonie Rawicza, Krotoszyna i Babimostu. Ostateczne zakończenie walk nastąpiło pod presją państw Ententy 16 II, kiedy to podpisano obustronne zawieszenie broni.
 
    3 II - Za pośrednictwem państw zachodnich podpisano w Paryżu polsko-czeską ugodę w sprawie Śląska Cieszyńskiego. Wytyczono linię demarkacyjną pozostawiając w rękach czeskich Zagłębie Karwińskie oraz Zaolzie z Boguminem.
 
    10 II - Józef Piłsudski dokonał w gmachu na Wiejskiej inauguracji obrad Sejmu Ustawodawczego. Marszałkiem pierwszego sejmu odrodzonej Polski został wybrany Wojciech Trąmpczyński. 
 
    16 II - Opanowaniem przez kawalerię polską  stacji Maniewicze na linii kolejowej Kowel-Sarny rozpoczęły się regularne walki wojsk polskich z Armią Czerwoną
 
    5 III - W trakcie toczących się walk polsko-ukraińskich doszło do ciężkich bojów o Lwów, na który po wcześniejszym okrążeniu Ukraińcy przypuścili szturm.
 
    20 III - Kierowana przez nowego dowódcę w Galicji, gen. Wacława Iwaszkiewicza kontrofensywa polskich wojsk w rejonie Gródka Jagiellońskiego doprowadziła do przełamania frontu ukraińskiego i przesunięcia linii walk daleko na wschód. Odblokowano przy tym Lwów, a w następnych miesiącach zdobyto Stryj, Drohobycz, Borysław, Halicz i Stanisławów. Pod koniec maja siły ukraińskie zostały zepchnięte na południowo-wschodnie kresy Tarnopolszczyzny.
 
    14 IV - Do Polski wyruszyły z Francji pierwsze oddziały armii polskiej gen. Hallera.
 
    IV - W toku ciężkich walk wojska polskiego z bolszewikami zdobyto Lidę, Nowogródek, Baranowicze i Wilno.
 
    3 V - W całej Polsce odbyły się po raz pierwszy uroczyste obchody święta narodowego, które Sejm Ustawodawczy ogłosił na ten dzień 29 IV.
 
    28 VI - W Wersalu nastąpiło uroczyste podpisanie traktatu wersalskiego. Potwierdzał on powstanie niepodległej Polski, której przyznano Wielkopolskę, Pomorze Gdańskie (tzw. "Korytarz pomorski") i mazurski powiat działdowski. Gdańsk uzyskał status Wolnego Miasta, a o losie Warmii, Mazur, Powiśla i Górnego Śląska miały rozstrzygnąć plebiscyty.
 
    1 VIII - Sejm Ustawodawczy uchwalił ustawę o wskrzeszeniu orderu Virtuti Militari oraz o godłach i barwach narodowych Rzeczypospolitej Polskiej.
 
    16/17 VIII - Na obszarze Górnego Śląska wybuchło I powstanie śląskie, poprzedzone strajkiem generalnym. Głównym organizatorem powstania była górnośląska POW kierowana przez Alfonsa Zgrzebnioka. Powstanie trwało tydzień i zakończyło się gdy na Górny Śląsk przybyła Komisja Sojusznicza w celu poznania sytuacji i doprowadzenia do zakończenia walk.
 
    1 IX - Zakończyła się wojna polsko-ukraińska. Rząd Semena Petlury podpisał układ o rozejmie i zgodził się na linię demarkacyjną wzdłuż rzeki Zbrucz. Jedyną wojną Polski na wschodzie była od tej pory wojna z Rosją Radziecką.
 
    IX - W toku walk z Armią Czerwoną wojska polskie zdobyły Bobrujsk, Połock oraz przekroczyły Berezynę i zajęły Borysów. Następnie walki uległy wstrzymaniu, gdyż strona polska nie chciała wspomagać prowadzonej wówczas przeciwko bolszewikom ofensywy białogwardyjskiego gen. Antona Denikina w rejonie Kijowa.
 
    9 - 22 X - W Mikaszewiczach niedaleko
Dodaj do swoich materiałów