złoża i surowce mineralne

Geografia - ZŁOŻA I SUROWCE MINERALNE

      Surowiec mineralny jest to użyteczny minerał lub grupa minerałów.

      Surowiec skalny jest to surowiec mineralny będący skałą, który wykorzystuje się bez przeróbki lub którego przeróbka nie doprowadza do uzyskania oddzielnych pierwiastków.

      Zarówno surowce mineralne jak i skalne zaliczane są do nieodnawialnych zasobów przyrody.

      Kopalina jest to utwór geologiczny występujący wewnątrz skorupy ziemskiej lub na jej powierzchni, który może znaleźć zastosowanie gospodarcze. Kopalina wydobyta ze złoża staje się surowcem

      Złoże jest to nagromadzenie kopaliny lub kilku kopalin jednocześnie, w takiej ilości i w takich warunkach, że opłaca się ich eksploatacja

Złoża mogą mieć charakter:

Ţmonomineralny (jednorodny)
Ţpolimneralny (złożony)

      Złoże określa się nazwą wykorzystywanego pierwiastka, np. złoże siarki, lub kilku pierwiastków np. złożą cynku i ołowiu, oraz wielu pierwiastków np. złoża polimetaliczne takie, w których równocześnie występuje wiele metali.

Powstawanie złóż

Złoża powstają podobnie jak skały: w procesach endogenicznych: (we wnętrzu Ziemi)

• w procesach magmowych - złoża magmogeniczne - w stygnącej magmie krystalizują np. beryl i fosfor, a także związki żelaza i miedzi. Z gazów wciskających się do szczelin powstaje siarka, kruszce miedzi, cynku i ołowiu
• w procesach metamorficznych - złoża metamorfogeniczne; należą tu: grafit, powstały z węgla, magnetyt powstały z przeobrażenia syderytu i limonitu.
  w procesach egzogenicznych - związane z wietrzeniem, transportem i osadzaniem:
• złoża osadowe (sedymentacyjne) pochodzenia organicznego; należą do nich: ropa naftowa i gaz ziemny, węgle, sole, gipsy i anhydryty; pochodzenia okruchowego: piaski złotonośne; pochodzenia chemicznego: pokłady soli kamiennej i gipsu
• złoża wietrzeniowe - boksyt, siarka, kaolin, miedź (Dolny Śląsk),

Złoża mineralne mogą występować w następujących formach:

• pokłady
• żyły
• soczewki
• gniazda
• pni (wysadów)

Zasoby naturalne Ziemi:

      To pojęcie bardzo szerokie i określa wszystkie dobra występujące w systemie Ziemi, możliwe do wykorzystania w razie potrzeby

Można je podzielić na:

• Zasoby metaliczne:
  • metale pospolite Fe, Mg, Mn, Ti
  • metale rzadko występujące : Cu, Pb, Zn, Sn, Cr, Au, Ag, Pt, U, Hg, Mo.
• Zasoby niemetaliczne:
  • Minerały do produkcji chemicznej: S, NaCl
  • Paliwa kopalne, węgiel kamienny i brunatny, torf, ropa naftowa, gaz ziemny, pierwiastki promieniotwórcze
  • Materiały do drogownictwa i budownictwa: kruszywa skalne (głazy , kamienie, piaski) oraz produkty wytwarzane ze skał (cement, gips, wapno, szkło, ceramika)
  • Woda - pitna, wody mineralne, woda jako surowiec energetyczny używana w hydroelektrowniach na rzekach i wybrzeżach morskich
  • Powietrze - energia słoneczna docierająca do powierzchni Ziemi przez atmosferę, powietrze do oddychania, tlen atmosferyczny jako składnik procesów technologicznych, wiatr jako źródło energii

Zasoby naturalne Ziemi mogą być odnawialne i nieodnawialne.