wykopaliska w Suzie

Wykopaliska w Suzie

	2. Suza (Szusz) - ogólny plan ruin z lokalizacją najważniejszych miejsc

Suza (Szusz) - ogólny plan ruin z lokalizacją najważniejszych miejsc

1. Tell akropolu - ruiny świątyń bóstw elamickich
   
2. Tell apadany - ruiny pałacu Dariusza I z przylegającą apadaną
   
3. Tell miasta królewskiego: rezydencje dworzan i urzędników achemenidzkich
   
4. Tell miasta rzemieślników: dzielnica rzemieślnicza z okresu achemenidzkiego

1. Grób proroka Daniela
   
2. Współczesna miejscowość Szusz
   
3. Muzeum
   
4. Forteca - dom misji wykopaliskowej
   
5. Wykop stratygraficzny
   
6. Cmentarzysko neolityczne
   
7. Pałac Artakserksesa II
   
8. Świątynia Inszuszinaka z ceglanym reliefem fasady

      Pierwsze sondaże wykonał brytyjski podróżnik i badacz William K. Loftus w latach 1851 -1853, zaś pierwsze systematyczne badania i dokumentację stanowiska przeprowadzili w latach 1884 -1886 francuscy badacze Marcel i Jean Dieulafoy.

      W roku 1894 szejk Nassar-ed-Din przyznał Francuzom wyłączność na archeologiczne badania w podległej mu prowincji w południowo-zachodniej Persji, a dodatkowe porozumienie z roku 1900 dało Francuzom prawo do wywiezienia wszystkich odkrytych tam zabytków.

      W 1897 r. utworzona została wieloosobowa misja wykopaliskowa o nazwie Délégation en Perse (później jako Mission Archéologique Française en Iran), która miała oficjalne wsparcie władz francuskich. Na rozpoczęcie działalności, parlament przyznał jej budżet w wysokości 100 000 franków, a na badania w następnych latach - po 130 000 franków rocznie.

      Jako pierwszy pracami misji kierował Jacques de Morgan (w latach 1897-1912), a następnie - Roland de Mecquenem (1912-1939) i Roman Ghirshman (1946-1966). Począwszy od roku 1900 rezultaty badań publikowane są sukcesywnie w serii Mémoires de la Délégation en Perse (w skrócie MDP) przekształconej później w Mémoires de la Mission Archéologique Française en Iran (MMAFI)

	3. Suza (Szusz). Widok ogólny od wschodu na tzw. tell Akropolu (po prawej dom-forteca francuskiej misji archeologicznej.

	4. Widok ruin apadany pałacu Dariusza I (522-486 p.n.e.). Na pierwszym planie fragment marmurowego kapitelu.

      Ruiny dawnej Suzy kryją się współcześnie w kilku wzgórzach, wznoszących się wysoko ponad równiną. Najważniejszymi z nich są:

	5. Suza (Szusz). Widok od wschodu na tell miasta królewskiego z tzw. wykopem stratygraficznym.

• tzw. tell akropolu - mający około 30 metrów wysokości i zawierający ufortyfikowane ruiny stolicy Elamu. Tu dokonano najbardziej owocnych i najciekawszych odkryć w pozostałościach świątyń elamickich bóstw.
  
  
• tzw. tell apadany - zawierający ruiny pałacu Dariusza I z przyległą apadaną, czyli monumentalną salą audiencjonalną;
  
  
• tzw. tell miasta królewskiego - dzielnice rezydencjonalne członków dworu oraz królewskich urzędników w czasach Achemenidów;
  
  
• tzw. tell miasta rzemieślników - pozostałości osady z okresu perskiego (VII-IV wiek p.n.e.), w której odkryto wiele ważnych zabytków dla kultury wczesnoperskiej.

      Odsłonięto też kilka cmentarzysk pochodzących z różnych okresów. Ze względu na znaleziska, na szczególną uwagę zasługuje późno-neolityczny cmentarz kultury "Suza A", datowany na koniec 5 tysiąclecia p.n.e., oraz elamicki, datowany na pierwszą połowę 2 tysiąclecia p.n.e.