Wszystkie barwy tęczy

Każdy, kto choć raz widział tęczę przyzna, że oglądanie świata w kolorach jest fascynujące. Zachwyceni ilością i pięknem występujących w przyrodzie barw ludzie już od najdawniejszych czasów próbowali przyozdabiać się przy pomocy soku niektórych roślin. Od Indii do Egiptu rozpowszechniony był zwyczaj barwienia henną brody na kolor miedziany. Kobiety chętnie myły włosy w odwarze łupin orzecha, co nadawało połysk i lekko kasztanowy kolor.

W starożytnej Fenicji słynne były piękne, purpurowe tkaniny wytwarzane w miastach Tyr i Sydon. Barwnik pochodził z gruczołów ślimaków Murex brandaris i Mutex trunculus. W celu uzyskania jednego grama purpury tyryjskiej należało przetworzyć ponad dziesięć tysięcy ślimaków. Była to naprawdę ciężka i mozolna praca, a przy tym fetor unoszący się nad zwałami fermentujących w gorącym, śródziemnomorskim klimacie ślimaków był nie do wytrzymania. Na jeden kilogram tkaniny zużywało się około 30 gramów barwnika, nic więc dziwnego, że w Rzymie prawo noszenia purpurowych szat miał tylko cesarz. Purpura była także kolorem królów Persji i faraonów Egipskich. W średniowiecznej Europie purpurowe szaty nosili królowie i dostojnicy kościelni.

Kolor niebieski nadawała tkaninom inna substancja - indygo. Barwnik ten, zawarty w liściach indygowca stosowano do barwienia szat, a także ... bandaży, którymi Egipcjanie owijali mumie. Na uprawie i dostawach indyga zarobić można było fortunę, a wzajemne wykradanie sadzonek i specjalistów od uprawy indygowca było na porządku dziennym. Dziś zarówno indygo, jak i purpurę tyryjską otrzymuje się syntetycznie, barwnik jest w postaci czystej i co najważniejsze jest tani. Syntetyczne indygo otrzymał w 1878 r. A. Bayer, a purpurę tyryjska, czyli 6,6 dwubromoindygo, w 1909 austriacki chemik Friedländer. Pierwszy syntetyczny barwnik otrzymał (przez przypadek) w 1856 r. chemik Perkin. Ponieważ kolor otrzymanej substancji przypominał barwę kwiatu malwy, nazwano go moweiną (od mauve - malwa). Od tego czasu datuje się rozwój badań analitycznych i syntetycznych nad barwnikami organicznymi. Przemysł chemiczny wytwarza w chwili obecnej tysiące barwników o pięknych, trwałych kolorach i odcieniach.