wody podziemne

Geografia - WODY PODZIEMNE

 

Wodami podziemnymi nazywamy wody wypełniające pory i pęknięcia w skałach.

Ze względu na sposób powstawania (genezę) wody podziemne dzieli się na:

• infiltracyjne - powstają na skutek przesiąkania wód opadowych
• kondensacyjne - powstają w wyniku skraplania się pary wodnej na powierzchni lub pod powierzchnią
• juwenilne - powstają w wyniku wytrącania się pary wodnej w procesie krzepnięcia magmy podczas jej wędrówki ku powierzchni Ziemi
• reliktowe - uwięzione między warstwami nieprzepuszczalnymi w głębi Ziemi

Ze względu na głębokość występowania wody podziemne dzielimy na:

• Wody przypowierzchniowe (zaskórne, hipodermiczne):
  • występują na bardzo płytkich głębokościach od powierzchni terenu (do kilkudziesięciu centymetrów)
  • zwierciadło występuje zazwyczaj tuż pod powierzchnią terenu i jest praktycznie pozbawione strefy aeracji*
  • lokalnie mogą tworzyć zabagnienia
  • są silnie zanieczyszczone
  • reagują na zmiany pogodowe (poddają się dobowym wahaniom temperatury, ilość ich zależy od wielkości opadów)
• Wody gruntowe (freatyczne)
  • leżą na większych głębokościach
  • oddzielone od powierzchni terenu mniej lub bardziej miąższą strefą aeracji
  • są bezpośrednio zasilane przez wody opadowe i powierzchniowe
  • mają swobodne zwierciadło wód (kształt zwierciadła w umiarkowanych szerokościach geograficznych naśladuje w przybliżeniu rzeźbę terenu)
  • podlegają rocznym wahaniom temperatury
  • biorą udział w zasilaniu rzek
• Wody wgłębne:
  • zalegają pod pokrywami skał słabo przepuszczalnych lub nieprzepuszczalnych
  • zasilane są na drodze infiltracji* opadów atmosferycznych przez szczeliny uskoków tektonicznych, okna hydrologiczne
  • zwierciadło wód jest napięte, a jego kształt wymuszony przez spąg* warstwy nadległej
  • nie podlegają wahaniom temperatury
  • często są silnie zmineralizowane
  • należą tutaj wody artezyjskie (wydostają się na powierzchnię ziemi przez szczeliny w warstwie nieprzepuszczalnej) i subartezyjskie (woda podnosi się ku powierzchni ale nie wypływa na nią)
• Wody głębinowe:
  • zalegają głęboko pod powierzchnią Ziemi
  • są całkowicie izolowane kompleksami utworów nieprzepuszczalnych
  • nie biorą udziału w cyklu hydrologicznym (krążeniu wód)
  • znajdują się w bezruchu
  • są nieodnawialne
  • są silnie zmineralizowane,
  • mogą mieć podwyższoną temperaturę i samoczynnie wydostawać się na powierzchnię Ziemi (gorące źródła , gejzery - Islandia)