| | | |
|---|
|
|
wilgotność powietrza i opady atmosferyczne
Geografia - WILGOTNOŚĆ POWIETRZA I OPADY ATMOSFERYCZNE
Dolna część atmosfery ziemskiej - troposfera zawiera większą część (98%) ziemskiej objętości pary wodnej. (patrz rozdział "Budowa i uwarstwienie atmosfery").
Wilgotność powietrza to zawartość w nim pary wodnej.
Wilgotność określana jest za pomocą następujących wskaźników:
- prężność pary wodnej - to ciśnienie pary wodnej, będące jednocześnie składową ciśnienia atmosferycznego
- wilgotność względna - to stosunek aktualnej prężności pary wodnej w danej temperaturze do prężności maksymalnej, wyrażony w %.
- wilgotność bezwzględna - masa pary wodnej zawarta w jednostce objętości powietrza, wyrażana w g/m3
Para wodna dostaje się do atmosfery dzięki parowaniu (patrz Geografia fizyczna ogólna, rozdz. "Krążenie wody w przyrodzie"):
- z powierzchni wodnych (mórz, oceanów, rzek, jezior)
- z powierzchni gleby
- z powierzchni organizmów żywych (transpiracji)
Ilość pary wodnej w powietrzu zależy od:
- temperatury powietrza
- wysokości nad poziomem morza
- szerokości geograficznej
Przejście pary wodnej w stan ciekły nazywamy kondensacją pary wodnej, natomiast bezpośrednie przejście pary wodnej w stan stały z pominięciem stanu ciekłego nazywamy sublimacją.
Skraplanie (kondensacja) pary wodnej zachodzi gdy:
- powietrze osiąga stan nasycenia parą wodną (osiąga punkt rosy)
- następuje spadek temperatury
- w powietrzu licznie występują jądra kondensacji czyli drobne cząsteczki stałe zawieszone w powietrzu (pyłki roślin, pyły, bakterie, pleśń, kryształki lodu itp.)
W wyniku kondensacji pary wodnej powstają:
- chmury
- to zbiorowiska kropel wody i kryształków lodu zawieszone w powietrzu.
Podział chmur ze względu na budowę:
- jednorodne - zbudowane wyłącznie z kropel wody (wodne) lub kryształków lodu (lodowe)
- niejednorodne (mieszane) - zbudowane zarówno z kropel wody jak i kryształków lodu
- mgły
- to chmury o podstawie przy powierzchni Ziemi.
- opady
- to produkty kondensacji pary wodnej, spadające na powierzchnię ziemi, unoszące się w powietrzu i osiadające na przedmiotach
Podział opadów atmosferycznych:
- opady pionowe: deszcz, śnieg, grad, krupa
- opady poziome (osady): rosa, szron, sadź, gołoledź
Na kuli ziemskiej możemy wyróżnić obszary:
- o największych opadach - są to obszary równikowe (Nizina Amazonki, Kotlina Kongo, Archipelag Malajski), obszary południowej i południowo- wschodniej Azji, Zatoki Gwinejskiej i Ameryki Środkowej, obszary nadmorskie w niskich i średnich szerokościach geograficznych (Europa Zachodnia, Mozambik, Floryda) oraz obszary górskie
- o najmniejszych opadach - są to obszary stref zwrotnikowych (rejony występowania największych pustyń: Sahara, Kalahari, Wieka Pustynia Wiktorii) i podzwrotnikowych (rejony występowania pustyń m.in.: Mohave, Takla Makan, Gobi) oraz obszary okołobiegunowe
|
