susze

Wielkie klęski i kataklizmy:
SUSZE
Bez kropli wody

Susza, to kataklizm, który nie przychodzi nagle. Jest jak śmiertelna choroba, która wraz ze swoim rozwojem coraz bardziej wyniszcza zaatakowany organizm. Długotrwały brak wody wysusza glebę, niweczy uprawy oraz zabija bydło. Przynosi głód, choroby, śmierć i pożary na masową skalę.

Różnorodność suszy
      Susza, czyli deficyt wody na danym terenie nie jest zjawiskiem jednorodnym. W zależności od miejsca występowania susza może przybierać charakter permanentny (ciągły), sezonowy lub całkowicie nieprzewidywalny. Susze ciągłe występują na terenach pustynnych, które stanowią 5% powierzchni kuli ziemskiej. Sezonowe są zjawiskiem właściwym dla stref klimatycznych, w których istnieje podział na pory roku suche i deszczowe. Natomiast susze nieprzewidywalne, mogą występować wszędzie i są konsekwencją anomalii pogodowych, w postaci znacznego ograniczenia opadów. Przyczyną braku wody jest także rabunkowa działalność człowieka. Intensywna uprawa ziemi oraz nadmierna eksploatacja zasobów wodnych prowadzi do wyjałowienia gleby i jej pustynnienia. To co jeszcze dwa tysiące lat temu było żyznymi glebami uprawianymi przez Rzymian i Egipcjan dzisiaj nazywamy Saharą...

Afrykańska gehenna
      Afryka jest najbardziej narażonym na susze kontynentem świata. Niemal całą północną część Afryki, pokrywają piaski największej na świecie pustyni Sahary, która co roku poszerza się o kolejne 5 km. Na 8600000 km2 Czarnego Lądu panuje ciągły niedobór wody, a opady deszczu nie przekraczają 250 mm rocznie. Susze są tam zjawiskiem bardzo powszechnym. Do najtragiczniejszych w skutkach należy niewątpliwie zaliczyć tę, która nawiedziła wyżynę Sahel w południowej części Sahary. Obszar ten rozciąga się od Mauretanii po Etiopię. Do końca lat 60. tereny te były na tyle nawodnione, że umożliwiały swym mieszkańcom w miarę normalne warunki życia. Jednak od początku lat 70. Wyżyna Sahel zaczęła być nękana przez straszliwe susze. Plony marniały, pastwiska wysychały, a zwierzęta hodowlane ginęły z pragnienia. Widmo głodu zaczęło zbierać swoje ponure żniwo zabijając ponad pół miliona osób. Większość zmarłych to dzieci. Najbardziej ucierpiała Etiopia, gdzie w ciągu całego 1985 roku nie spadła ani jedna kropla deszczu! Susza zabiła w tym kraju 800 tys. osób. Sytuacja wydaje się pogarszać z roku na roku. W ciągu 20 lat susza spowodowała, iż największe w zachodniej Afryce jezioro Czad zmniejszyło swą powierzchnię z 17800 km2 do 3900 km2. Proces jego wysychania cały czas postępuje.

Woda na wagę złota
      Brak wody jest jedną z potworniejszych tragedii jaka może spotkać człowieka. Sroga susza, która nawiedziła północną część Chin w latach 1876-79 sprawiła, iż przez trzy lata nie zbierano żadnych plonów, a 95% zwierząt hodowlanych nie przeżyło z braku wody. Zdesperowani mieszkańcy tych terenów za litr wody oddawali dobytek swego życia. Wygłodniali i spragnieni ludzie posuwali się do czynów najbardziej haniebnych jak morderstwa, a nawet kanibalizm. Szacuje się, że zaledwie w ciągu trzech lat susza zabiła 13 milionów Chińczyków.
      Także na indonezyjskiej Jawie, dotkniętej w 1977 roku suszą, woda cenniejsza była niż jakiekolwiek inne dobra. Susza pozbawiła plonów tysiące rolników, a ceny wody i artykułów spożywczych wzrastały z każdym dniem utrzymywania się suszy. Brak opadów wywołał tam także falę pożarów.

Wielkie pożary
      Susze poza klęskami głodu wywołują także pożary. Brak opadów w Australii w latach 1982-83 spowodował zapalenie lasu eukaliptusowego w pobliżu Melbourne. Olejek w liścia eukaliptusa jest łatwopalny i podtrzymuje ogień, co utrudniało akcję ratowniczą. Pożar strawił miasteczko Macedon zabijając 75 osób. Spaleniu uległo 330 tys. hektarów lasów i pól uprawnych.
      Susza wywołała także pożar w słynnym amerykańskim Parku Narodowym Yellowstone. Lato 1988 roku było najsuchsze od 50 lat. Brak opadów oraz temperatury ok. 35°C wywołały ogromny pożar. Do końca lata z płomieniami walczyło blisko 10 tys. strażaków.
      Również w Mongolii upały wysuszyły ogromne obszary lasów, dając początek pożarom, które zabiły 25 osób i zniszczyły 106 km2 lasów.

Zakurzona Ameryka
      W latach 1930-35 susza dotknęła Amerykę Północną. Na Wielkich Równinach przez 5 lat nie spadła ani jedna kropla deszczu. Susza objęła tereny od Alberty w Kanadzie, po Teksas w południowych Stanach Zjednoczonych. Ziemia pękała z braku wody, a silny wiatr inicjował powstawanie wielkich chmur kurzu, sprawiając, że ptaki dusiły się w locie. Pył przenoszony był nawet na 480 km. W 1935 roku wywołana suszą chmura dotarła do Chicago pokrywając miasto dwunastoma tonami kurzu. Susza i wywołany nią kurz zabił ponad 4 tys. osób.