Matematyka - Równania i nierówności 15
Równania i nierówności wymierne.
Równania wymierne.
Równaniem wymiernym nazywamy równanie postaci:
gdzie

i

są wielomianami i

nie jest wielomianem zerowym.
Dziedzina równania wymiernego.
Dziedziną równania wymiernego są wszystkie liczby rzeczywiste za wyjątkiem pierwiastków wielomianu

znajdującego się w mianowniku wyrażenia

:
Rozwiązanie równania wymiernego sprowadza się do rozwiązania równania algebraicznego

z uwzględnieniem, że otrzymane rozwiązania należą do dziedziny równania wymiernego.
Zatem:
Schemat rozwiązywania równań wymiernych.
Rozwiązanie równania wymiernego przeprowadza się według schematu:
1. Rozłożenie na czynniki wielomianów występujących w mianownikach i ustalenie dziedziny równania.
2. Wyznaczenie wspólnego mianownika dla wszystkich wyrażeń wymiernych występujących w równaniu.
3. Pomnożenie obydwu stron równania przez wspólny mianownik.
4. Rozwiązanie otrzymanego równania algebraicznego.
5. Sprawdzenie, które z otrzymanych rozwiązań równania algebraicznego należą do dziedziny równania wymiernego.
6. Sformułowanie odpowiedzi.
Przykład:
Rozwiąż równanie:
Rozwiązanie:
Rozwiązanie równania przebiega według przedstawionego schematu.
1. Rozkładamy mianowniki na czynniki i wyznaczamy dziedzinę równania:

Otrzymujemy równanie:
Dziedziną danego równania jest zbiór:
2. Wyznaczamy wspólny mianownik:
3. Mnożymy równanie stronami przez wspólny mianownik

i otrzymujemy równanie algebraiczne:
4. Rozwiązujemy otrzymane równanie algebraiczne:
Otrzymaliśmy równanie kwadratowe.

Rozwiązaniem równania kwadratowego są liczby:

i
5. Sprawdzamy, który z otrzymanych pierwiastków należy do dziedziny równania wymiernego:


,


. Jedynym pierwiastkiem równania wymiernego jest więc liczba

Odp. Rozwiązaniem danego równania jest liczba