| | | |
|
|
Die wichtigsten starken Verben
Język niemiecki - DIE WICHTIGSTEN STARKEN VERBEN
Najważniejsze czasowniki mocne
Czasowniki mocne w odróżnieniu od czasowników słabych tworzą nieregularne formy czasu przeszłego. (Oznacza to, że należy przyswoić je sobie za pomocą nauki pamięciowej). Ponadto czasowniki mocne tworzą przegłos w 3 os. l. p. Najczęściej:
a -> ä np. schlafen - er schl äft
e -> i lub ie np. essen - er isst;lesen - er l iest
o -> ö np. stoßen - er st ößt itd.
W poniższej tabeli zamieszczono formy podstawowe najważniejszych czasowników mocnych.
Dla ułatwienia tabela podaje trudniejsze formy 3 os. l. p. (wyszczególnione na czerwono).
Czasowniki oznaczone gwiazdką mogą mieć formę słabą, ale mają wtedy także inne znaczenie (inne znaczenia).
| Infinitiv |
Präteritum |
Partizip Perfekt |
Podstawowe znaczenie |
| backen er bäckt |
buk/backte |
gebacken |
piec, wypiekać (ciasto itp.) |
| befehlen er befiehlt |
befahl |
befohlen |
rozkazać, nakazać |
| beginnen |
begann |
begonnen |
zacząć |
| beißen er beißt |
biss[1] |
gebissen |
ugryźć |
| bergen |
barg |
geborgen |
ukryć, chronić |
| bewegen er bewegt |
bewog |
bewogen |
skłonić, nakłonić do... |
| biegen |
bog |
gebogen |
giąć |
| bieten |
bot |
geboten |
zaoferować, przedstawić, wykazać,
sprawiać, nastręczać, dawać |
| binden |
band |
gebunden |
wiązać |
| bitten |
bat |
gebeten |
prosić |
| blasen er bläst |
blies |
geblasen |
dmuchać, wiać, grać na (trąbce itp.) |
| bleiben |
blieb |
geblieben (sein) |
zostać |
| braten er brät |
briet |
gebraten |
piec (pieczeń itp.), smażyć |
| brechen er bricht |
brach |
gebrochen (s, h) |
łamać |
| dürfen[2] er darf |
durfte |
gedurft |
mieć pozwolenie, móc,
być uprawnionym |
| empfehlen er empfiehlt |
empfahl |
empfohlen |
zalecić |
| erlöschen es erlischt |
erlosch |
erloschen |
zgasnąć, wygasać, upłynąć,
skończyć się, wymierać |
| essen er isst[3] |
aß |
gegessen |
jeść |
| fahren er fährt |
fuhr |
gefahren (s, h) |
jechać |
| fallen er fällt |
fiel |
gefallen |
upaść, spadać |
| fangen er fängt |
fing |
gefangen |
złapać, schwytać, złowić, uchwycić,
ująć, przetrzymać, przydybać,
sich ~ uwikłać się, dać się złapać |
| fechten er ficht |
focht |
gefochten |
bić się, uprawiać szermierkę,
(pot.) żebrać |
| finden |
fand |
gefunden |
znaleźć |
| flechten er flicht |
flocht |
geflochten |
pleść |
| fliegen |
flog |
geflogen (sein) |
latać |
| fliehen |
floh |
geflohen (sein) |
uciec |
| fließen er fließt |
floss[4] |
geflossen (sein) |
płynąć, ciec, upływać, mijać,
przechodzić, popłynąć, polać się |
| fressen er friesst[5] |
fraß |
gefressen |
pożreć, zeżreć, (pot.) skapować, gryźć,
nadgryźć, pociąć |
| frieren |
fror |
gefroren (h, s) |
(s) zmarznąć, zamarznąć (h) marznąć;
es friert - jest mroźno, mróz bierze |
| gären |
gor |
gegoren |
fermentować, wrzeć, burzyć się |
| gebären sie gebiert |
gebar |
geboren |
urodzić |
| geben er gibt |
gab |
gegeben |
dać |
| gedeihen |
gedieh |
gediehen (sein) |
rozwijać się, rosnąć, wyrosnąć |
| gehen |
ging |
gegangen (sein) |
iść, chodzić |
| gelingen es gelingt |
gelang |
gelungen (sein) |
udać się, powieść się |
| gelten es gilt |
galt |
gegolten |
mieć wartość, znaczenie, znaczyć, być ważnym,
odnosić się do, dotyczyć,
mieć moc prawną, obowiązywać |
| genesen er genest |
genas |
genesen (sein) |
wyzdrowieć |
| genießen er genießt |
genoss[6] |
genossen |
rozkoszować się, delektować się,
spożywać, jadać, pijać, zażyć |
| geschehen es geschieht |
geschah |
geschehen (sein) |
wydarzyć się |
| gewinnen |
gewann |
gewonnen |
wygrać |
| gießen er gießt |
goss[7] |
gegossen |
podlewać, nalewać, lać, polać, odlać |
| gleichen |
glich |
geglichen |
być podobnym do (+ Dativ) |
| glimmen |
glomm |
geglommen |
żarzyć się |
| graben er gräbt |
grub |
gegraben |
kopać, wyryć, wryć (sich - się),
wykopać, zakopać, wydobywać,
poszukiwać (np. złota) |
| greifen |
griff |
gegriffen |
chwycić, złapać, ująć |
haben er hat
|
hatte |
gehabt |
mieć |
| halten er hält |
hielt |
gehalten |
trzymać |
| hängen* |
hing |
gehangen |
wisieć |
| hauen er haut |
hieb |
gehauen |
uderzyć, ciąć, rąbać, siekać,
(haute, gehauen) rąbać, wyrąbać,
kosić, bić, lać, walić |
| heben er hebt |
hob |
gehoben |
podnieść, zwiększyć (sich - się),
podwyższyć, wyjąć, wydobyć
(np. skarb) |
| heißen |
hieß |
geheißen |
nazywać, zwać się, znaczyć, oznaczać |
| helfen er hilft |
half |
geholfen |
pomóc |
| klingen |
klang |
geklungen |
dźwięczeć, brzmieć, rozbrzmiewać |
| kommen er kommt |
kam |
gekommen (sein) |
przyjść, przybywać, iść, pójść,
przyjechać, zbliżać się, nadchodzić,
nadjechać, nadciągnąć, dziać, stać się |
| können er kann[8] |
konnte |
gekonnt |
móc, potrafić |
| kriechen |
kroch |
gekrochen (sein) |
czołgać się, pełzać, łazić,
płaszczyć się (przed kimś) |
| laden er lädt |
lud |
geladen |
naładować, załadować, nabić (broń) |
| lassen er lässt[9] |
ließ |
gelassen |
dać, dawać (komuś coś zrobić),
zostawić, pozostawić, zezwolić,
pozwolić, kazać, polecić,
zaniechać, zaprzestać, porzucić,
wypuścić, wpuścić, zaniechać, rozłączyć się |
| laufen er läuft |
lief |
gelaufen (sein) |
biec, pędzić, lecieć, gonić, gnać,
iść pieszo, chodzić (pot.), biec,
prowadzić (o drodze); mijać, upływać,
ciec, przeciekać |
| leiden |
litt |
gelitten |
cierpieć |
| leihen |
lieh |
geliehen |
pożyczyć |
| lesen er liest |
las |
gelesen |
czytać |
| liegen |
lag |
gelegen |
leżeć |
| lügen |
log |
gelogen |
kłamać |
| meiden |
mied |
gemieden |
unikać (+ Akkusativ) |
| melken |
molk |
gemolken |
doić |
| messen er misst[10] |
maß |
gemessen |
mierzyć |
| mögen[11] er mag |
mochte |
gemocht |
lubić |
| müssen[2] er muss |
musste[1] |
gemusst[1] |
mieć powinność |
| nehmen er nimmt |
nahm |
genommen |
brać |
| pfeifen |
pfiff |
gepfiffen |
gwizdać |
| preisen |
pries |
gepriesen |
chwalić, wychwalać |
| quellen* es quillt |
quoll |
gequollen (sein) |
wytrysnąć, tryskać, sączyć się,
wypłynąć, napęcznieć |
| raten er rät |
riet |
geraten |
radzić |
reißen er reißt
|
riss[12] |
gerissen (h, s) |
rwać, przedrzeć, szarpać, targać,
pożreć, porwać |
| reiten |
ritt |
geritten (sein) |
jeździć konno |
| riechen |
roch |
gerochen |
wąchać, wietrzyć, domyślić się,
pachnieć, wonieć, czuć, trącić |
| ringen |
rang |
gerungen |
mocować, zmagać się, walczyć,
wyżymać, wykręcać,
sich ~ wydobywać się |
| rinnen |
rann |
geronnen (sein) |
ciec, sączyć się, upłynąć, uchodzić, |
| rufen |
rief |
gerufen |
wołać |
| salzen |
salzte |
gesalzen |
solić |
| saufen er säuft |
soff |
gesoffen |
żłopać, pić, chlać (wulg.) |
| saugen |
sog |
gesogen |
ssać, wyssać, wsysać, zasysać,
cmokać |
| schaffen* |
schuf |
geschaffen |
stworzyć, utworzyć, wytworzyć,
skomponować, zorganizować, założyć |
| schallen |
scholl |
geschollen |
dźwięczeć, rozlegać się, rozbrzmiewać |
| scheiden |
schied |
geschieden (h, s) |
oddzielić, rozdzielić, odłączyć,
rozstawać, rozejść się, rozwieść się,
ustępować, odejść, opuścić |
| scheinen |
schien |
geschienen |
świecić (o słońcu), wydawać się |
| scheren* er schert |
schor |
geschoren |
ostrzyc, przystrzyc, ciąć,
przycinać, postrzyc, ścinać |
| schieben |
schob |
geschoben |
posunąć, suwać, popchnąć, pchać |
| schießen er schießt |
schoss[13] |
geschossen |
strzelać |
| schlafen |
schlief |
geschlafen |
spać |
| schlagen |
schlug |
geschlagen |
bić |
| schleichen |
schlich |
geschlichen (sein) |
pełzać, czołgać się, łazić, wlec się,
skradać się |
| schließen er schließt |
schloss[14] |
geschlossen |
zamykać |
| schlingen |
schlang |
geschlungen |
owinąć, połknąć, sich ~wić, owinąć się |
schmeißen
er schmeißt |
schmiss[15] |
geschmissen |
ciskać, rzucić, odstawić, zafundować,
(o sprawie) pokierować, radzić sobie z,
załatwiać |
| schmelzen er schmilzt |
schmolz |
geschmolzen |
topnieć |
| schneiden |
schnitt |
geschnitten |
ciąć |
| erschrecken* |
erschrak |
erschrocken (sein) |
przestraszyć się |
| schreiben |
schrieb |
geschrieben |
pisać |
| schreien |
schrie |
geschrien |
krzyczeć |
| schreiten |
schritt |
geschritten (sein) |
kroczyć |
| schweigen |
schwieg |
geschwiegen |
milczeć |
| schwellen es schwillt |
schwoll |
geschwollen (sein) |
puchnąć |
| schwimmen |
schwamm |
geschwommen (s) |
pływać |
| schwinden |
schwand |
geschwunden (sein) |
zmaleć, ubywać, zniknąć, zmniejszać się,
zanikać, zginąć, uschnąć, zeschnąć się
(o drewnie), spłowieć |
| schwingen |
schwang |
geschwungen |
wymachiwać, machać, wywijać,
przesiewać, bujać, kołysać się,
sich ~ wzbić, wznieść się |
| schwören |
schwor |
geschworen |
przysiąc |
| sehen |
sah |
gesehen |
widzieć |
| sein[16] |
war |
gewesen (sein) |
być |
| sieden |
sott |
gesotten |
warzyć, gotować, rafinować,
wrzeć, kipieć, gotować się |
| singen |
sang |
gesungen |
śpiewać |
| sinken |
sank |
gesunken (sein) |
opaść, upaść, obniżyć się, utonąć |
| sinnen |
sann |
gesonnen |
myśleć, rozmyślać, zastanawiać się,
auf...~ obmyślać, rozważać; knuć |
| sitzen |
saß |
gesessen |
siedzieć |
| sollen[17] er soll |
sollte |
gesollt |
mieć powinność |
| spinnen |
spann |
gesponnen |
prząść |
sprechen er spricht
|
sprach |
gesprochen |
mówić |
| sprießen er sprießt |
spross[18] |
gesprossen (sein) |
wyrastać, wschodzić,
wypuszczać pędy |
| springen |
sprang |
gesprungen (sein) |
skakać |
stechen er sticht
|
stach |
gestochen |
ukłóć, użądlić |
| stehen |
stand |
gestanden |
stać |
stehlen er stiehlt
|
stahl |
gestohlen |
kraść |
| steigen |
stieg |
gestiegen (sein) |
wspinać się, iść pod górę, rosnąć,
podnieść się, wzmagać się, wzbić się,
stanąć dęba(o koniu) |
| sterben er stirbt |
starb |
gestorben (sein) |
umrzeć |
| stieben |
stob |
gestoben (sein) |
posypać się, rozsypać sie,
rozpierzchnąć, rozlecieć się, popędzić |
| stinken |
stank |
gestunken |
śmierdzieć, cuchnąć |
stoßen er stößt
|
stieß |
gestoßen (haben, sein) |
(h) uderzać, trącać, potrącać,
szturchać, kopać, ubóść (s) uderzyć się,
stykać się; spotykać, napotykać (auf...);
uderzyć (gegen die Wand, ins Leere) |
| streichen |
strich |
gestrichen |
pociągnąć, pomalować, posmarować,
powlec, potrzeć, wytrzeć, wetrzeć,
skreślić, zgrzeblić (wełnę), Geige ~grać |
| streiten |
stritt |
gestritten |
kłócić się |
| tragen er trägt |
trug |
getragen |
nosić |
| treffen er trifft |
traf |
getroffen |
spotykać |
| treiben |
trieb |
getrieben |
pędzić, naganiać, popędzić, ponaglać,
zajmować, trudnić się, uprawiać (sport),
prowadzić, wyprawiać, pędzić, hodować,
Blätter~ wypuścić liście,
klepać (kuć na zimno) |
| treten er tritt |
trat |
getreten (h, s) |
(h) deptać, wydeptać, nadepnąć,
kopnąć, przynaglać, nakłaniać
(s) stąpać |
| trinken |
trank |
getrunken |
pić |
| trügen |
trog |
getrogen |
oszukać, omamić, łudzić, mylić,
zawieść |
| tun er tut |
tat |
getan |
zrobić, uczynić, mieć do czynienia,
popełniać, seine Pflicht ~ spełniać |
| verderben er verdirbt |
verdarb |
verdorben (h, s) |
(h) zepsuć, popsuć, zrujnować,
zniszczyć, zdemoralizować;
(s) zepsuć się, zmarnować się,
zniszczeć, zdemoralizować się |
| vergessen er vergisst[19] |
vergaß |
vergessen |
zapomnieć |
| verlieren er verliert |
verlor |
verloren |
stracić |
| verzeihen |
verzieh |
verziehen |
wybaczać |
| wachsen er wächst |
wuchs |
gewachsen (sein) |
rosnąć |
| waschen er wäscht |
wusch |
gewaschen |
myć, prać |
| weichen* |
wich |
gewichen (sein) |
ustąpić, cofać się, mijać, zejść
(z drogi), ulec |
| weisen |
wies |
gewiesen |
wskazać, pokazać, wypędzić,
wydalić, wygnać, wytykać |
| werben er wirbt |
warb |
geworben |
zwerbować, skaptować, pozyskać,
um...~ (+ Akk.) ubiegać się,
starać się o względy panny für...
~(+ Akk.) reklamować, agitować |
| werden[20] er wird |
wurde |
geworden (sein) |
stać się, zostać; służy do tworzenia
strony biernej i czasu przyszłego |
| werfen er wirft |
warf |
geworfen |
rzucić |
| wiegen |
wog |
gewogen |
ważyć |
| winden |
wand |
gewunden |
wić (sich - się), owinąć (um...+Akk.),
nawinąć, wyżąć, wywindować |
| wollen[21] er will |
wollte |
gewollt |
chcieć |
| ziehen |
zog |
gezogen (sein) |
ciągnąć |
| zwingen |
zwang |
gezwungen |
zmusić |
--------------------------------------------------------------------------------
- [1] wg nowej pisowni
- [2] czasownik modalny - por. Modalverben
- [3] wg nowej pisowni
- [4] wg nowej pisowni
- [5] wg nowej pisowni
- [6] wg nowej pisowni
- [7] wg nowej pisowni
- [8] czasownik modalny - por. Modalverben
- [9] wg nowej pisowni
- [10] wg nowej pisowni
- [11] czasownik modalny - por. Modalverben
- [12] wg nowej pisowni
- [13] wg nowej pisowni
- [14] wg nowej pisowni
- [15] wg nowej pisowni
- [16] por. Hilfsverben
- [17] czasownik modalny - por. Modalverben
- [18] wg nowej pisowni
- [19] wg nowej pisowni
- [20] por. Hilfsverben
- [21] czasownik modalny - por. Modalverben
|
|