opera

Opera

Gatunek muzyczno-sceniczny, w którym współdziałają: muzyka, dramat i sztuki plastyczne (scenografia, kostiumy). Opera (podobnie jak utwory dramatyczne) dzieli się na akty. Dzieło rozpoczyna zazwyczaj instrumentalny wstęp - uwertura. W skład każdego aktu wchodzą teksty mówione lub śpiewane (tzw. recytatywy) posuwające akcję dramatyczną naprzód, oraz arie, duety, tercety, kwartety, kwintety, chóry. W ariach i zespołach bohaterowie wyrażają za pomocą śpiewu swoje uczucia i komentarze, popisują się też swoimi pięknymi głosami i techniką wokalną. Zakończenie aktu to śpiewany finał, w którym zazwyczaj bierze udział większość postaci opery. Do oper wstawia się też sceny baletowe, oraz nastrojowe fragmenty instrumentalne.

UWERTURA

AKT I Introdukcja Recytatywy (dialogi) Arie Duety Tercety Kwartety Chóry FINA?

AKT II Introdukcja Recytatywy (dialogi) Arie Duety Tercety Kwartety Chóry Scena baletowa FINA?

AKT III Introdukcja Recytatywy (dialogi) Arie Duety Tercety Kwartety Chóry FINA?

Istnieje wiele odmian tego gatunku muzycznego; między innymi opera komiczna (z tekstami mówionymi), opera seria (z recytatywami śpiewanymi). Podobną do opery, "numerową" konstrukcję ma również śpiewogra, wodewil, operetka i musical.
Opera powstała na przełomie renesansu i baroku we Włoszech, jako próba wskrzeszenia antycznego dramatu greckiego. Jej twórcami byli poeci i kompozytorzy zrzeszeni we florenckim stowarzyszeniu "Camerata". Początkowo była to melodyjna recytacja tekstu na tle prostego akompaniamentu. Wielki rozwój opery zawdzięczamy twórczości Claudio Monteverdiego, który zaczął stosować w swych dziełach zróżnicowane środki muzycznego wyrazu, wprowadził sceny chóralne, arie i zespoły, wzbogacił akompaniament orkiestry.
W okresie baroku dominowała opera włoska, o bardzo popisowym charakterze i wymyślnych dekoracjach, ale często powierzchowna i schematyczna w treści. Wybitnym reformatorem opery w XVIII wieku (starającym się przywrócić jej dramatyczny wyraz) był Christoph Willibald Gluck, twórca Orfeusza i Eurydyki.
Do wybitnych twórców opery klasycyzmu należą Wolfgang Amadeus Mozart oraz Gioacchino Rossini. W romantyzmie z jednej strony dominowała opera włoska preferująca styl "bel canto" (piękny śpiew), z dziełami Gaetano Donizettiego, Vincenzo Belliniego i Giuseppe Verdiego, z drugiej strony zaś opery narodowe, której przedstawicielami byli między innymi Stanisław Moniuszko, Carl Maria von Weber, Bedřich Smetana, Modest Mussorgski. Wtedy też tworzył swoje dramaty muzyczne Richard Wagner.
W wieku XX wielu kompozytorów nadal tworzyło opery, nadając im różnoraką postać i styl; jedną z najwybitniejszych jest Wozzeck Albana Berga (według dramatu Georga Buechnera). Do polskich oper XX wieku należy między innymi Król Roger Karola Szymanowskiego oraz dzieła sceniczne Krzysztofa Pendereckiego: Diabły z Loudun, Czarna maska, Król Ubu.