odwzorowania kartograficzne

Geografia - ODWZOROWANIA KARTOGRAFICZNE

Powierzchnię Ziemi można przedstawić:

• na powierzchni kulistej - globusie
  
• na powierzchni płaskiej - mapie

      Ponieważ Ziemia jest kształtem zbliżona do kuli stąd tylko globus jest jej wiernym obrazem.

Podobieństwo globusa do Ziemi sprawia, że są zachowane na nim:

• równe kąty
  
• proporcjonalne odległości
  
• proporcjonalne pola powierzchni

      Odwzorowanie to przeniesienie na płaszczyznę obrazu siatki geograficznej przy zastosowaniu określonych metod.

Siatka geograficzna - to układ południków i równoleżników na globusie.

Siatka kartograficzna - to układ południków i równoleżników na płaszczyźnie.

      Nie jest możliwe, żeby kulistą sieć okręgów (równoleżników) i półokręgów (południków) odwzorować na płaskiej powierzchni bez odkształceń (deformacji), tak jak nie można kartki papieru w ten sposób przyłożyć do kuli, aby jej w jednym miejscu nie zgiąć, a w innym nie naciągnąć.

Podczas przenoszenia obrazu siatki geograficznej na płaszczyznę (odwzorowywania) deformacji ulegają:

• kąty
  
• pola powierzchni
  
• odległości

Odwzorowania kartograficzne mogą zachować jeden rodzaj wierności:

• wierność kątów (odwzorowania wiernokątne)
  
• wierność powierzchni (odwzorowania wiernopowierzchniowe)
  
• wierność odległości (odwzorowania wiernoodległościowe)

Istnieją jeszcze tzw. odwzorowania dowolne, które nie zachowują w całości żadnego z wyżej wymienionych składników.

Podział odwzorowań ze względu na kształt siatki kartograficznej:

Odwzorowania klasyczne:

• azymutalne (płaszczyznowe) - powstają przez rzutowanie siatki geograficznej na płaszczyznę styczną do globusa na biegunie
  
• walcowe - powstają przez rzutowanie siatki geograficznej na pobocznicę walca
  
• stożkowe - powstają przez rzutowanie siatki geograficznej na pobocznicę stożka (oś stożka pokrywa się z osią globusa)
  
  Odwzorowania klasyczne ze względu na położenie powierzchni odwzorowania w stosunku do siatki geograficznej można podzielić na:
  
  
  • normalne
    
  • ukośne
    
  • poprzeczne

Odwzorowania pseudoklasyczne (umowne):

Odwzorowania te są najczęściej modyfikacją odwzorowań klasycznych, powstają na podstawie matematycznych wyliczeń ich konstrukcji.

Zalicza się do nich:


• pseudoazymutalne
  
• pseudowalcowe
  
• pseudostożkowe
  
• pochodne
  
• rozerwane

Odwzorowania niesklasyfikowane:

W tym przypadku kształt siatki kartograficznej jest kombinowany.


• odwzorowanie Chamberlina
  
• odwzorowanie Petermana