odtwarzanie i podział dziejów Ziemi

Geografia - ODTWARZANIE I PODZIAŁ DZIEJÓW ZIEMI

ODTWARZANIE DZIEJÓW ZIEMI

      Geologia historyczna jest nauką o ewolucji skorupy ziemskiej i świata organicznego w przeszłości geologicznej. Jej zadaniem jest poznawanie dziejów Ziemi na podstawie badania skał i występujących w nich szczątków roślin i zwierząt (skamieniałości).

      Badaniem skał i ich występowaniem w czasie i przestrzeni zajmuje się dział geologii historycznej zwany stratygrafią.

      Głównymi metodami do określania wieku skał i procesów geologicznych stosowanymi w geologii historycznej są:

• zasada aktualizmu geologicznego (uniformitarianizmu) - przyjmuje, że wszystkie zjawiska, procesy i wydarzenia przebiegały tak samo w przeszłości, jak przebiegają obecnie czyli teraźniejszość jest kluczem do przeszłości
• metody określania wieku względnego skał i procesów geologicznych
• metody określania wieku bezwzględnego skał i procesów geologicznych

WZGLĘDNY WIEK SKAŁ I PROCESÓW GEOLOGICZNYCH:

Wiek względny skał i zjawisk geologicznych określany jest względem innych skał i zjawisk.

Metody:

• zasada superpozycji przyjmuje, że młodsze warstwy leżą na starszych wiekowo
• metoda paleontologiczna - wykorzystuje zawarte w skałach skamieniałości (organiczne i śladowe). Największe znaczenie mają skamieniałości przewodnie, skamieniałości pewnych gatunków roślin i zwierząt które żyły w krótkim odcinku dziejów Ziemi, miały szerokie rozprzestrzenienie geograficzne i oraz krótki czas trwania, mają swoją ustaloną pozycję w historii życia na Ziemi, zatem skamieniałości pozwalają na porównywanie wieku skał w różnych miejscowościach.

BEZWZGLĘDNY WIEK SKAŁ I PROCESÓW GEOLOGICZNYCH:

Wiek skał jaki upłynął od ich powstania określają:

• Metody fizyko-chemiczne. Największe znaczenie ma metoda radiometryczna (promieniotwórcza). Podstawą jej jest zjawisko naturalnego rozpadu izotopów promieniotwórczych. Proces ten odbywa się ze stałą prędkością, niezależną od temperatury czy ciśnienia. Prędkość rozpadu pierwiastków promieniotwórczych określa się czasem połowicznego rozpadu, czyli czasem, w którym ulegnie rozpadowi połowa całkowitej ilości pierwiastka promieniotwórczego. Okres ten jest różny dla różnych izotopów. Najpopularniejsza jest metoda radiowęgla 14 C stosowana dla określania wieku skał młodszych (5570 lat). Metoda uranowa ma większy zasięg czasowy - 4,5 mld lat.

PODZIAŁ DZIEJÓW ZIEMI

      Rozwój świata organicznego stał się podstawą do podziału dziejów Ziemi na ery i okresy. Czas trwania poszczególnych er jest niejednakowy. Najdłużej trwały dwie najstarsze ery archaiczna i proterozoiczna.

      Nazwy okresów pochodzą najczęściej od miejscowości lub obszarów kuli ziemskiej, gdzie po raz pierwszy geolodzy badali skały danego okresu. Na przykład kambr od rzymskiej prowincji Cambria (w Wielkiej Brytanii), jura od gór Jura położonych na granicy Szwajcarii i Francji, kreda od pochodzących z tego okresu dużych pokładów kredy piszącej.

Nazwy er pochodzą z języka greckiego i odnoszą się do rozwoju świata zwierzęcego:

• archaik od archaios - starożytny
• proterozoik od proteros i zoon - pierwsze zwierzę
• paleozoik od palaios - dawny
• mezozoik od mesos - środkowy
• kenozoik od kainos - nowy

TABELA STRATYGRAFICZNA

Era (wiek w mln lat)	Okres (wiek w mln lat)	Orogenezy	Góry
KENOZOICZNA 67	czwartorzęd (Q) trzeciorzęd (Trz)	Alpejska	Karpaty
MEZOZOICZNA 225 - 68	kreda (K) jura (J) trias (T)		Bałkany, Alpy, Pireneje, Kaukaz , Himalaje, Atlas, Andy, G. Skaliste, Apeniny, Kordyliery
PALEOZOICZNA 600 - 226	perm (P) karbon (C) dewon (D) sylur (S) ordowik (q) kambr (Î)	Hercyńska= waryscyjska	zach. Sudety, część G. Świętokrzyskich, Ural, Ałtaj, Harz, Wogezy, Masyw Czeski, część Appallachów, Wielkie G. Wododziałowe
		Kaledońska	część G. Świętokrzyskich, Sudetów, G. Kaledońskie, Skandynawskie, część Appallachów, G. Jabłonowe, Alpy Australijskie, Grampian
PROTEROZOICZNA 2600 -601	prekambr
ARCHAICZNA 4600 - 2601