motto

Motto

(z wł., dosłownie: dowcip, powiedzonko)

      Cytat umieszczony przed właściwym tekstem utworu literackiego lub jego wyraźnie wydzielonego fragmentu (np. rozdziału powieści). Zapowiada lub objaśnia treść dzieła, a ponadto jest często świadectwem nawiązania do pewnej tradycji intelektualnej i literackiej.

      Motto z Szekspira poprzedzające balladę "Romantyczność" Adama Mickiewicz ("Zdaje mi się, że widzę... gdzie? - Przed oczyma duszy mojej") zapowiada postawę poety, który w sporze pomiędzy poznaniem rozumowym i intuicyjnym przyzna rację "czuciu". Motto pochodzi z "Hamleta", co pozwala widzieć w obłąkanej po śmierci kochanka Karusi postać podobną do szekspirowskiej Ofelii.

Motto otwierające "Konrada Wallenroda" Mickiewicza zaczerpnięte jest z "Księcia" N. Macchiavellego ("Macie bowiem wiedzieć, że są dwa sposoby walczenia... trzeba być lisem i lwem") i stanowiło dostatecznie jasną pochwałę działalności spiskowej nawet wówczas, gdy poeta w drugim wydaniu petersburskim (1829) zakończył wstępną "Przemowę" wiernopoddańczą pochwałą cara.

Adam Mickiewicz: Romantyczność
Ballada
Cytat
Konrad Wallenrod