Login:
Hasło:
zapomniałem hasło
zarejestruj się
skórka:
Z muzyką przez stulecia

O muzyce klasycznej

Epoka muzyki klasycznej trwa w Europie w przybliżeniu od 1760 do 1820. Analogiczny okres w sztukach pięknych nazywa się klasycystycznym, w literaturze zaś oświeceniem. Wówczas to, po barokowych namiętnościach i kontrastach znów zwrócono się w stronę umiaru i prostoty. Wielkim centrum muzycznym stal się Wiedeń, dzięki tworzącym tam trzem geniuszom: Haydnowi, Mozartowi i Beethovenowi.
Stopniowo wyszła z użycia polifonia oraz praktyka "basso continuo". Utwory muzyki klasycznej są homofoniczne, mają budowę regularną i symetryczną. Obowiązują skale dur i moll. Doszedł do głosu element narodowy i ludowy.
Rozpowszechnił się zwyczaj muzykowania domowego, zwłaszcza w salonach arystokratów. Na publicznych koncertach wykonywano dzieła orkiestrowe. Do użytku domowego kompozytorzy pisali pieśni oraz utwory solowe przeznaczone na kilka instrumentów: duety, tria, kwartety. Powstały lub udoskonaliły się formy muzyczne: symfonie, koncerty instrumentalne, wariacje, ronda. Bardzo wiele utworów posiadało konstrukcję zwaną formą sonatową.

Kunsztowna i popisowa włoska opera barokowa ustąpiła na rzecz spektakli prostszych, o bardziej wyrazistej fabule i dramatyzmie. Głównymi rodzajami opery w XVIII wieku były:

W Polsce były to z jednej strony czasy rozkwitu kultury za panowania Stanisława Augusta, z drugiej zaś czas porozbiorowej niewoli. Dla kompozytorów szczególnie ważny był więc element narodowy, wyraźny zwłaszcza w twórczości scenicznej. Za pierwszy polski spektakl uważana jest Nędza uszczęśliwiona (1778). Do dziś w repertuarze polskich teatrów pozostała śpiewogra Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale. Powstawały w Polsce też utwory instrumentalne: tańce i pieśni, często o charakterze patriotycznym, z Mazurkiem Dąbrowskiego - naszym Hymnem Narodowym na czele. Wielkie zasługi dla ówczesnej kultury muzycznej położył Karol Kurpiński, autor między innymi Warszawianki.
 

Ulubione instrumenty i zespoły

Fragment rękopisu Sonaty C-minor BeethovenaW okresie klasycyzmu wykształcił się do dziś spotykany skład orkiestry symfonicznej. Podstawę stanowiły zwielokrotnione instrumenty smyczkowe: pierwsze i drugie skrzypce, altówki, wiolonczele i kontrabasy. W grupie dętej drewnianej grały flety, oboje, fagoty, później klarnety. Instrumenty blaszane to przede wszystkim rogi, trąbki, a okazjonalnie puzony. Perkusję tworzyły przede wszystkim kotły, inne instrumenty dobierano sporadycznie.
W owym okresie zaczął rozpowszechniać się idealny do muzykowania domowego fortepian, wypierając z użycia klawesyn i klawikord.
 

Zapisywanie muzyki

Utrwalił się stosowany do dziś sposób notacji nutowej. Utwory zespołowe zapisywano w formie partytur, tzn. głosy poszczególnych instrumentów umieszczano jedne pod drugimi. Do celów ćwiczebnych lub domowych sporządzano transkrypcje utworów orkiestrowych na fortepian (często na cztery ręce).

 

Kompozytorzy

Słynne dzieła

wszelkie prawa zastrzeżone © 2007 Fundacja Nauka i Wiedza