Epoka muzyki klasycznej trwa w Europie w przybliżeniu od 1760 do 1820. Analogiczny okres w sztukach pięknych nazywa się klasycystycznym, w literaturze zaś oświeceniem. Wówczas to, po barokowych namiętnościach i kontrastach znów zwrócono się w stronę umiaru i prostoty. Wielkim centrum muzycznym stal się Wiedeń, dzięki tworzącym tam trzem geniuszom: Haydnowi, Mozartowi i Beethovenowi.
Stopniowo wyszła z użycia polifonia oraz praktyka "basso continuo". Utwory muzyki klasycznej są homofoniczne, mają budowę regularną i symetryczną. Obowiązują skale dur i moll. Doszedł do głosu element narodowy i ludowy.
Rozpowszechnił się zwyczaj muzykowania domowego, zwłaszcza w salonach arystokratów. Na publicznych koncertach wykonywano dzieła orkiestrowe. Do użytku domowego kompozytorzy pisali pieśni oraz utwory solowe przeznaczone na kilka instrumentów: duety, tria, kwartety. Powstały lub udoskonaliły się formy muzyczne: symfonie, koncerty instrumentalne, wariacje, ronda. Bardzo wiele utworów posiadało konstrukcję zwaną formą sonatową.
Kunsztowna i popisowa włoska opera barokowa ustąpiła na rzecz spektakli prostszych, o bardziej wyrazistej fabule i dramatyzmie. Głównymi rodzajami opery w XVIII wieku były:
W Polsce były to z jednej strony czasy rozkwitu kultury za panowania Stanisława Augusta, z drugiej zaś czas porozbiorowej niewoli. Dla kompozytorów szczególnie ważny był więc element narodowy, wyraźny zwłaszcza w twórczości scenicznej. Za pierwszy polski spektakl uważana jest Nędza uszczęśliwiona (1778). Do dziś w repertuarze polskich teatrów pozostała śpiewogra Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale. Powstawały w Polsce też utwory instrumentalne: tańce i pieśni, często o charakterze patriotycznym, z Mazurkiem Dąbrowskiego - naszym Hymnem Narodowym na czele. Wielkie zasługi dla ówczesnej kultury muzycznej położył Karol Kurpiński, autor między innymi Warszawianki.
Ulubione instrumenty i zespoły
W okresie klasycyzmu wykształcił się do dziś spotykany skład orkiestry symfonicznej. Podstawę stanowiły zwielokrotnione instrumenty smyczkowe: pierwsze i drugie skrzypce, altówki, wiolonczele i kontrabasy. W grupie dętej drewnianej grały flety, oboje, fagoty, później klarnety. Instrumenty blaszane to przede wszystkim rogi, trąbki, a okazjonalnie puzony. Perkusję tworzyły przede wszystkim kotły, inne instrumenty dobierano sporadycznie.
W owym okresie zaczął rozpowszechniać się idealny do muzykowania domowego fortepian, wypierając z użycia klawesyn i klawikord.
Zapisywanie muzyki
Utrwalił się stosowany do dziś sposób notacji nutowej. Utwory zespołowe zapisywano w formie partytur, tzn. głosy poszczególnych instrumentów umieszczano jedne pod drugimi. Do celów ćwiczebnych lub domowych sporządzano transkrypcje utworów orkiestrowych na fortepian (często na cztery ręce).
Kompozytorzy
Słynne dzieła