Judym

Doktor Tomasz Judym, główny bohater powieści Stefana Żeromskiego (1864 - 1925) pt. Ludzie bezdomni (1899), wywodzi się z biedoty warszawskiej, jego ojciec jest szewcem, został lekarzem za cenę nadzwyczajnego wysiłku i wyrzeczeń, poznał los człowieka z nizin społecznych. To właśnie sprawiło, że jest zdecydowany nieść pomoc wszystkim ludziom biednym, potrzebującym wsparcia. W różnych okolicznościach stara się walczyć o poprawę sytuacji proletariuszy: pracownic warszawskiej fabryki cygar, mieszkańców malarycznych okolic uzdrowiska Cisy, robotników Zagłębia Dąbrowskiego. Judym wyraźnie widzi obojętność środowiska lekarskiego i w ogóle inteligencji na los wszystkich tych ludzi, których autor powieści określił jako "bezdomnych". W tej warstwie społecznej znajduje tylko jednego sprzymierzeńca, inżyniera Korzeckiego (tu Żeromski sportretował znakomitego myśliciela i działacza społecznego Edwarda Abramowskiego). Judym samotnie postanawia prowadzić walkę o poprawę sytuacji biednych ludzi, wszędzie jednak napotyka ze strony ludzi wykształconych i zamożnych przeszkody. Każda inicjatywa doktora Judyma zostaje odrzucona, życiowe wygodnictwo i interesowność bierze górę. Judym postanawia rozstać się z ukochaną kobietą, Joanną Podborską, ponieważ sądzi, że nie powinien realizować swojego osobistego szczęścia w obliczu ogromu ludzkich nieszczęść, które go otaczają. "Rozdarta sosna", której przejmujący opis daje autor powieści, symbolizuje wewnętrzną walkę Judyma, poświęcającego szczęście osobiste, by móc całkowicie oddać się pracy na rzecz ludzi wydziedziczonych. Postawa Judyma stała się symbolem bezinteresownej walki o usunięcie z życia społecznego niesprawiedliwości.