inwokacja

Inwokacja

(z łac. invocatio = wzywanie na pomoc, błaganie)

Inwokacja jest to rozbudowana apostrofa umieszczona na początku utworu, zawierająca prośbę o natchnienie skierowaną do bóstwa lub muzy.

Inwokacja otwierała oba eposy Homera:

Achilla śpiewaj, Muzo, gniew obfity w szkody,
Który ściągnął klęsk tyle na greckie narody,
Mnóstwo dusz mężnych wcześnie wtrącił do Erebu,
A na pastwę dał sępom i psom, bez pogrzebu,
Walające się trupy rycerskie wśród pola.

(Homer "Iliada" , przeł. Franciszek Ksawery Dmochowski, księga I, w. 1-5)


Muzo! Męża wyśpiewaj, co święty gród Troi
Zburzywszy, długo błądził i w tułaczce swojej
Siła różnych miast widział, poznał tylu ludów
Zwyczaje, a co przygód doświadczył i trudów!

(Homer "Odyseja", przeł. Lucjan Siemieński, pieśń I, w. 1-4)


Inwokacja stanowiła nieodłączny składnik epiki bohaterskiej. W "Jerozolimie wyzwolonej" Torquatta Tassa przełożonej na język polski przez Piotra Kochanowskiego prośba o inspirację skierowana jest do Matki Boskiej:


Panno, nie ty, co laury nietrwałemi
Zdobisz w zmyślonem czoło Helikonie,
Lecz mieszkasz między chory niebieskiemi
Z gwiazd nieśmiertelnych w uwitej koronie -
Ty sama władni piersiami mojemi,
Ty daj głos pieśni! A jeśli przy stronie
Prawdzie gdzie jakiej ozdoby przydawam,
Niech Twej niełaski za to nie uznawam.

(Torquatto Tasso "Jerozolima wyzwolona", przeł. Piotr Kochanowski, pieśń I, strofa 2)


Apostrofa