Język niemiecki - Imperativ
Tryb rozkazujący
W języku niemieckim możemy utworzyć następujące formy trybu rozkazującego:
2 osoba liczby pojedynczej Geh!
2 osoba liczby mnogiej Geht!
forma grzecznościowa Sie Gehen Sie!
- Tworzenie trybu rozkazującego dla 2 osoby l. p.
- poprzez odrzucenie końcówki odmiany 2 os. l. p. i pominięcie zaimka osobowego:
du sag
st -> Sag! (przykład
czasownika słabego)
du sprich
st -> Sprich! (przykład
czasownika mocnego)
UWAGA: W trybie rozkazującym
czasowniki mocne nie mają przegłosu. Dlatego mówimy:
du schläf
st ale: Schlaf!
du läuf
st ale: Lauf!
Natomiast "e" w rdzeniu czasownika zmienia się w "i" lub "ie".
Pierwotnie do form trybu rozkazującego dodawano zawsze końcówkę -e. Obecnie czynimy tak w przypadku form trybu rozkazującego, które po odrzuceniu końcówki 2. os. l. p. trudno byłoby wymówić. Do tej grupy należą czasowniki, których rdzeń kończy się na
-d-, -t-, -ig oraz
rechnen, öffnen.
- Tworzenie trybu rozkazującego dla 2 osoby l. mn.
- od formy 2 os. l. mn. poprzez pominięcie zaimka osobowego:
ihr sag
t -> Sagt!
ihr sprech
t -> Sprecht!
- Tryb rozkazujący dla formy grzecznościowej "Sie" tworzymy przez zamianę na szyk przestawny. Forma czasownika pozostaje bez zmian:
Sie sagen
-> Sagen Sie!
Sie sprechen
-> Sprechen Sie!
Odstępstwa od tych zasad obserwujemy przy tworzeniu trybu rozkazującego czasowników posiłkowych "
haben", "sein" i "
werden":
2 os. l. p. du hast
-> Hab! du bist
-> Sei! du wirst
-> Werde!
2 os. l. mn. ihr habt
-> Habt! ihr seid
-> Seid! ihr werdet
-> Werdet!
forma grzecznościowa:
Sie haben Haben Sie! Sie sind Seien Sie! Sie werden Werden Sie!