Fuga
Nazwa pochodzi z łaciny i znaczy "ucieczka". Jest to forma typowa dla muzyki
polifonicznej, określona bardzo ścisłymi regułami komponowania. Kilkugłosowa fuga składa się z trzech ogniw (tzw. przeprowadzeń) Utwór rozpoczyna
TEMAT intonowany solo w jednym z głosów. Temat ten ukazuje się kolejno w pozostałych głosach:
| TEMAT |
----------------------------------------------------------------------------------- |
|
TEMAT |
------------------------------------------------------------- |
|
TEMAT |
--------------------------------------- |
W drugim ogniwie może on ulegać przekształceniom (odwróceniu, przyspieszeniu, zwolnieniu, lustrzanemu odbiciu) i brzmieć w różnych tonacjach:
| TEMAT |
----------------------------------------------- |
TEMAT |
-------------------------------- |
|
TEMAT |
---------------------------------------------------------------------------------- |
|
TEMAT |
--------------------------------------------------------- |
W trzecim ogniwie wraca tonacja zasadnicza, a temat znów ukazuje się w różnych głosach i w różnych przekształceniach.
Pod koniec fugi często następuje kulminacja uzyskana za pomocą stretta, czyli nałożenia się tematu równocześnie w kilku głosach.:
| TEMAT |
------------------------------------------------------------------------- |
|
TEMAT |
------------------------------------------------------- |
|
TEMAT |
--------------------------------------------------- |
Fuga często poprzedzona jest
preludium lub
toccatą, może też być częścią
oratorium i
mszy (np.
Requiem Mozarta) Mistrzami fugi byli kompozytorzy baroku:
Johann Sebastian Bach i
Georg Friedrich Haendel, choć formę tę uprawiali także klasycy i romantycy, np.
Mozart,
Beethoven,
Brahms.
Początek Fugi f-moll ze sławnego zbioru Das Wohltemperiertes Klavier
Johanna Sebastiana Bacha
