fosfor

      Fosfor jest drugim z kolei pierwiastkiem grupy azotowców. Jest niemetalem. W skorupie ziemskiej występuje w znacznych ilościach (0,11%) głównie w postaci fosforytów Ca₃(PO₄)₂ i apatytów 3 Ca₃(PO₄)₂ * 2 H

      Fosfor czerwony zbudowany jest z szeregu połączonych ze sobą czworościanów P₄ , nie rozpuszcza się ani w wodzie ani w tłuszczach. Jest zdecydowanie mniej trujący. Spotykamy go na co dzień - jest jednym ze składników bocznej powierzchni pudełka z zapałkami.

      Spalanie fosforu w tlenie prowadzi do otrzymania pięciotlenku fosforu - substancji białej, krystalicznej, energicznie reagującej z wodą:

P₄ + 5 O₂ -> 2 P₂O₅

P₂O₅ + 3 H₂O -> 2 H₃PO₄

Powstaje kwas fosforowy (V).


      Kwas ten w postaci bezwodnej jest substancją stałą, bezbarwną, krystaliczną. Istnieje więcej kwasów fosforowych, w których fosfor znajduje się na V stopniu utlenienia. Formalnie można je uznać za produkty odwodnienia kwasu H₃PO₄. Te właśnie kwasy, w połączeniu ze złożonymi związkami organicznymi, biorą udział w większości procesów przemiany materii. Procesy te polegają na przeniesieniu grup zawierających fosfor z jednych cząsteczek do drugich. Nazywa się to fosforylacją.

• Sole kwasów fosforowych stosowane są do produkcji nawozów takich jak superfosfat podwójny. Spotkać można je także w wielu proszkach do prania i detergentach, gdzie stosuje się fosforany jako substancje zmiękczające wodę. Niestety zbyt duża ilość fosforanów w wodzie powoduje nadmierny rozrost glonów i w rezultacie stopniową eutrofizację zbiorników wodnych.