Język niemiecki - Die Tempora:Präteritum
Czasowniki słabe tworzą
Präteritum w sposób regularny przez dodanie
-te do rdzenia czasownika, np.
machen
-> machte
UWAGA: W przypadku czasowników słabych, których rdzeń kończy się na -d-, -t- oraz większości czasowników, których rdzeń kończy się na spółgłoskę -m- lub -n-, dodajemy pomiędzy rdzeń czasownika a końcówkę dodatkowe
-e- (dla ułatwienia wymowy):
arbeiten
-> arbeitete
Czasowniki mocne tworzą
Präteritum w sposób nieregularny (por. najważniejsze czasowniki mocne), natomiast końcówki odmiany są takie same jak w przypadku czasowników słabych.
W odróżnieniu od czasu teraźniejszego forma
Präteritum jest wspólna dla 1 i 3 osoby liczby pojedynczej. Oznacza to, że w 1 i 3 os. l. p. nie dodajemy żadnej końcówki.
W pozostałych osobach dodajemy te same końcówki odmiany, co w czasie teraźniejszym:
machen - robić (czasownik słaby)
| ich machte |
wir machten |
| du machtest |
ihr machtet |
| er, sie, es machte |
sie machten |
|
Sie machten |
geben - dawać, dać (czasownik mocny)
| ich gab |
wir gaben |
| du gabst |
ihr gabt |
| er, sie, es gab |
sie gaben |
|
Sie gaben |
Takie same końcówki przyjmują w tym czasie czasowniki mieszane, np.:
mahlen -> mahlte - mielić
| ich mahlte |
wir mahlten |
| du mahltest |
ihr mahltet |
| er, sie, es mahlte |
sie mahlten |
|
Sie mahlten |
Pewna grupa czasowników tworzy
Präteritum w sposób nieregularny, gdyż oprócz dodawania końcówki -te zachodzą zmiany w rdzeniu czasownika, np.
bringen -> brachte, denken -> dachte (por.
Gemischte und unregelmäßige Verben).
W przypadku czasowników modalnych forma
Präteritum jest również zakończona na -te, jednak w rdzeniu czasownika zachodzi dodatkowo wymiana samogłoski:
ü -> u, ö -> o, np.
müssen
-> musste, dürfen
-> durfte, können
->konnte.
Końcówki odmiany pozostają takie same, jak dla innych czasowników; forma 1 i 3 osoby l. p. jest taka sama:
| müssen |
können |
sollen |
dürfen |
wollen |
mögen |
| ich musste |
konnte |
sollte |
durfte |
wollte |
mochte |
| du musstest |
konntest |
solltest |
durftest |
wolltest |
mochtest |
| er, sie, es musste |
konnte |
sollte |
durfte |
wollte |
mochte |
| wir mussten |
konnten |
sollten |
durften |
wollten |
mochten |
| ihr musstet |
konntet |
solltet |
durftet |
wolltet |
mochtet |
| sie mussten |
konnten |
sollten |
durften |
wollten |
mochten |
| Sie mussten |
konnten |
sollten |
durften |
wollten |
mochten |