MATERIA I CIEP?O
CIA?A STA?E
Rozszerzalność termiczna
Ogrzewane lub oziębiane ciała stałe zmieniają swoje rozmiary (długość , wysokość , szerokość).
Zamiast zmian wszystkich rozmiarów można rozpatrzyć tylko jeden z nich np. długość.
Zmiany długości ciała (
Dl ) ogrzewanego (lub oziębianego ) są wprost proporcjonalne do zmian temperatury (
DT) i długości początkowej (l
o) oraz zależą od struktury wewnętrznej ciała (czyli od rodzaju materiału ) . Można to zapisać wzorem :
gdzie
l jest współczynnikiem rozszerzalności liniowej [wyrażonym w

]
Długość ciała ogrzewanego lub oziębianego rośnie (lub maleje ) o
Dl, więc

Długość (l) ciała po ogrzaniu (lub oziębieniu ) o
DT wynosi więc:
Zmianę objętości
DV ciała ogrzewanego lub oziębianego można obliczyć np. biorąc pod uwagę dowolny sześcian o długości krawędzi l
o
Ponieważ współczynniki rozszerzalności liniowej są bardzo małe

, to w przybliżeniu objętość ciała po zmianie temperatury o
DT

wynosi :

Podstawiając

i nazywając

współczynnikiem rozszerzalności objętościowej otrzymamy wzór :

Zjawisko rozszerzalności cieplnej ciał stałych ma znaczenie praktyczne np. układanie torów ; zakładanie przewodów elektrycznych; nakładanie obręczy na beczki , koła , termostaty (bimetale - dwa paski różnych metali) itp.